Alymlar derisi ýelekpisint bolan gadymy süýrenijiniň galyndylaryny tapdylar

  • 29.07.2025 14:09
  • 6.2k+

Fransiýada arka tarapy ýelekpisint gurluşly gadymy süýrenijileriň galyndylary tapyldy. Tapyndynyň ýaşy 247 million ýyl diýip, Ştutgartdaky (Germaniýa) Döwlet tebigat ylymlary muzeýiniň metbugat gullugy habar berdi.

Galyndylar 1930-njy ýyllaryň ahyryndan bäri Elzasdaky Trias eýýamynyň ýataklaryny öwrenýän fransuz kolleksioneri we höwesjeň paleontolog Lui Graufogeliň ýygyndysyndan tapyldy. Birnäçe ýyl mundan ozal onuň gyzy tapyndylary Ştutgart muzeýine tabşyrypdyr, şol ýerde-de olar jikme-jik öwrenildi.
Alymlar drepanozaur pisintlilere degişli ownuk Mirasaura grauvogeli süýrenijisiniň bedeniniň yzlaryny tapdylar. Jandaryň arkasy ýeleklere meňzeýän ösüntgiler  bilen örtülen. Olaryň gurluşy mikroskoplar we ESRF bölejik tizlendirijisi arkaly öwrenildi. Bu ösüntgiler gurluş taýdan hakyky ýeleklerden tapawutlanýar.
Tapyndy çylşyrymly deri örtükleriniň ilkinji ýelekli dinozawrlardan we süýdemdirijileriň ata-babalaryndan has ir peýda bolandygyny görkezýän ilkinji subutnamadyr.


düýn 22:40
1.4k+

Alymlar gadymy dünýäniň ýedi täsinliginiň biriniň sanly modelini döredýärler

Barlagçylar topary gadymy dünýäniň ýedi täsinliginiň biri hasaplanýan Aleksandriýa (Faros) maýagynyň üç ölçegli sanly modelini döretmäge başladylar. Beýikligi 120 metre ýetip, Aleksandriýa limanynda ýerleşen bu maýak diňe Gizadaky Heops piramidasyndan (146,6 m) pes bolupdyr...

18.02.2026 19:30
4.5k+

Sudandaky 4000 ýyllyk aramgäh Kerma medeniýetiniň gizlin däplerinden habar berýär

Sudanyň Baýuda çölünde geçirilen arheologik gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda alymlar takmynan 4000 ýyl ozalky döwre degişli bolan täsin gubury ýüze çykardylar. Bu tapyndy biziň eýýamymyzdan öňki 2500–1500-nji ýyllar aralygynda gülläp ösen gadymy Nubia patyşalygy — Kerma baradaky bilinýän maglumatlary has-da baýlaşdyrdy...

18.02.2026 12:14
4.1k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
7.7k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...