Germaniýanyň Bonn we Duýsburg-Essen uniwersitetiniň gözlegçileri kepderilerdir gögerçinleriň bagyrda ýerleşen hem özünde demir saklaýan ýörite immun ulgamynyň öwüşginleri arkaly Ýeriň magnit meýdanyndan ugur alyp uçýandyklaryny anykladylar.
Bu ýerde gürrüň makrofaglar barada gidýär. Şeýle öwüşginler tebigy kompasynyň ornuny tutup, guşlara asman bulutly wagty hem öýe barýan ýoly tapmaga mümkinçilik berýär. Köne eristrositleriň weýran bolmagy netijesinde makrofaglarda demir toplanýar. Şonuň esasynda olar superparamagnit aýratynlyklaryna eýe bolýarlar we planetanyň magnit meýdanyna täsir edýärler.
Alymlar munuň hakykatdygyny synag arkaly subut etdiler. Olar kepderileri 20 kilometrden hem uzak aralykdan öz ketegine dolanmagy öwretdiler. Şonda bagryndaky makrofaglary aýrylan guşlar asman bulutly günlerde ugurlaryny ýitirdiler. Açyk howaly günde bolsa olar Güne seredip, ýoly derrew tapmagy başardylar. Bu ýagdaý guşlaryň ugur tapmakda bir wagtda iki sany usuldan: magnit meýdanyndan we Günüň ýerleşýän ýerinden peýdalanýandyklaryny görkezýär.
Bonn uniwersitetiniň immunologiýa işgäri we ylmy gözlegleriň awtorlarynyň biri Kliwiýa Lisowski: «Kepderiler uçan wagty, nanobölejikler magnit meýdanyna görä hatara düzülýärler we magnitlenýärler. Şeýlelikde, kepderiler Ýeriň magnit meýdanyny duýup bilýärler» diýip, bu açyşy düşündirýär.
Demre baý bolan makrofaglar nerw süýümlerine diýseň ýakyn ýerleşýärler, bu bolsa maglumaty göni beýnä geçirmäge şert döredýär. Täze açyş diňe bir haýwanlaryň ugur tapyşyny düşündirmek üçin däl, eýsem immunologiýa üçin hem örän ähmiýetlidir. Çünki ol mmun ulgamynyň daşky gurşawyň duýduryşlaryny kabul etmek ukybyny öwrenýän «immunosensorika» ugruna täze bir badalga berýär.
