Şweýsariýada geljekdäki ýitgileriň öňüni almak üçin mikrob saklaýjy enjam döredilýär

  • 04.07.2025 18:30
  • 3.6k+

Şweýsariýada Microbiota Vault Initiative - mikrob dürlüligini goramak üçin “mikrobiologik gämi” taslamasy durmuşa geçirilýär. Alymlary geljekde köp möhüm bakteriýalaryň adam bedeninden ýok bolup gitmeginiň mümkindigi alada goýýar.  Bu, hatda iýmit siňdiriş ukybyna hem täsir edip biler diýip, Nature Communications žurnalyndaky makalada aýdylýar.

Taslama 2018-nji ýylda işe girizildi. Onuň maksady - global maýlama, antibiotikleriň giňden ulanylmagy we ýaşaýyş durmuşynyň üýtgemegi sebäpli ýitip barýan peýdaly mikroblary goramak. Häzirki wagtda ýaşlarda, köplenç, immunitet we iýmit siňdiriş üçin möhüm bakteriýalaryň ýetmezçiligi duýulýar.
Mysal üçin, doglanda kesilip alnan we emeli süýt bilen iýmitlendirilýän bäbekler, köplenç, Bifidobacterium infantis almaýarlar. Bu bakteriýa probiyotiklere goşulýar, ýöne barybir ol tebigy çeşmäniň - enäniň mikroflorasynyň ornuny tutmaýar.
Şeýle hem, patogen mikroorganizmleriniň ýaýramagynyň öňüni alýan bakteriýa bolan Trepanema succinifaciens şäher ilatyndan tas ýitip barýar diýen ýaly.
Ýitip gitmek howpy abanýan görnüşleri gorap saklamak üçin alymlar olary -80° C-da doňdurýarlar we Sýurih uniwersitetiniň Lukmançylyk mikrobiologiýasy institutynda saklaýarlar. Şu wagta çenli adam mikrobiomyndan 1204 nusga we fermentlenen iýmitlerden 190 nusga ýygnaldy.
Sýurih ammary - wagtlaýyn. Alymlar Şpisbergeniň tohum gapyrjagyna meňzeş hemişelik ýer döretmegi meýilleşdirýärler. Olar hökümetiň goldawyna umyt baglaýarlar.
Häzirki wagtda bu mikroblary bedene gaýtadan ornaşdyrmak üçin tehnologiýa ýok bolsa-da, barlagçylar olary şeýle mümkinçilik döreýänçä saklamagyň möhümdigine ynanýarlar. Soňlugy bilen olar kolleksiýa pestisidler sebäpli ýitip barýan toprak mikroblaryny hem goşmagy meýilleşdirýärler.


01.02.2026 23:09
1.9k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...

01.02.2026 11:42
1.6k+

Nesil yzarlaýan keselleri önünden çaklamak üçin Google DeepMind täze gural döretdi

Google DeepMind kompaniýasy keselleriň döremegine täsir edýän genetiki faktorlary ýüze çykarmak üçin niýetlenen AlphaGenome atly emeli aň guralyny tanyşdyrdy. Bu model bir wagtyň özünde DNK kodunyň 1 milliona çenli belgisini seljermäge ukyplydyr, bu bolsa täze bejeriş usullaryny işläp düzmäge ýardam eder diýip, The Guardian neşiri habar berýär...

31.01.2026 08:52
2.3k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

30.01.2026 08:37
2.4k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...