NASA Güni öwrenmek üçin PUNCH kiçi hemralaryny işe girizdi

  • 21.04.2025 14:35
  • 1.7k+

NASA 2025-nji ýylyň mart aýynda Güni we Gün şemallaryny öwrenmek maksady bilen, dört sany kiçi hemrany PUNCH (Polarimeter to Unify the Corona and Heliosphere) atly missiýanyň çäginde Ýere ýakyn pes orbita (570 km beýiklikde) uçurdy. Emeli hemralar aprel aýynda ilkinji synag suratlaryny üstünlikli düşürip, kameralarynyň we bort enjamlarynyň dogry işleýändigini tassykladylar.

PUNCH missiýasy Günüň täjinde (koronasynda) bolup geçýän hadysalary synlamak üçin, koronograf hökmünde hyzmat edýän, dar burçly kamera (NFI) bilen enjamlaşdyrylan bir sany emeli hemrany, şeýle hem Günden çykýan zarýadly bölejikleriň akymyny, ýagny Günüň şemalyny öwrenmek üçin, giň burçly kameralar (WFI) bilen enjamaşdyrylan üç sany emeli hemrany öz içine alýar.
Bu dört hemranyň ählisinden alnan suratlar bilelikde ulanylyp, Günüň täjinde bolup geçýän hereketleriň we Günüň şemallarynyň Ýere tarap ugrunyň doly şekilini döretmäge mümkinçilik berer. Ilkinji düşürilen suratlar eýýäm ýyldyz meýdanlaryny we ýyldyz toplumlaryny görkezýär, emma ylmy maglumat almak üçin, bu suratlarda fon ýagtylygynyň 99%-i aýrylyp, güýçsüz Gün şemalynyň akymlarynyň tapawutlandyrylmagy zerurdyr. Hemralaryň orbitadaky deňsiz-taýsyz ýerleşişi, ýagny gündiz bilen gijäniň arasyndaky çäk bolan terminator çyzygynyň golaýynda ýerleşmegi olara Güni ähli tarapdan diýen ýaly yzygiderli synlamaga mümkinçilik berer.
PUNCH missiýasynyň esasy maksady – Günüň energiýasynyň Gün şemalyna nädip öwrülýändigini we koronal massa zyňyndylarynyň nädip emele gelýändigini öwrenmekdir. Bu massa zyňyndylary Ýerde emeli hemralar, astronawtlar we elektrik ulgamlary üçin howp döredip bilýän magnit hadysalaryna sebäp bolup biler.


düýn 16:19
2.7k+

Çybynlaryň «adam kastyna çykanyna» 1,8 million ýyl bolupdyr

Biologlar mör-möjekleriň DNK-syny seljerip, çybynlaryň adamy çakmak arkaly iýmitlenip başlamagynyň takmynan 1,8 million ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýada ýüze çykandygy baradaky netijä geldiler. Çybynlar adam üçin iň wehimli mör-möjekler hasaplanylýar...

düýn 16:01
756

Alymlar metandan dermanlyk madda almagy öwrendiler

Alymlar metany derman öndürmekde ulanyp boljak çylşyrymly himiki maddalara öwürmegiň täze usulyny işläp düzdüler. Bu baradaky barlag Science Advances žurnalynda çap edildi. Taslamanyň esasy üstünligi – taryhda ilkinji gezek metandan gönüden-göni dimestrol maddasynyň alynmagydyr...

02.03.2026 14:41
3.9k+

Aý barha kiçelýär: bu geljekde oňa gonjak kosmonawtlar üçin howply bolup biler

Ýeriň hemrasy kem-kemden göwrümini ýitirýär, bu bolsa onuň gabygynda jaýryklaryň we gatlaklaryň emele gelmegine sebäp bolýar. Bu barada The Planetary Science Journal neşiri Smitson milli howa we kosmos muzeýiniň hünärmeni Koul Naýpaweriň barlaglaryna salgylanyp habar berýär...

28.02.2026 16:14
1.9k+

NASA Aýa gonmagy 2028-nji ýyla çenli yza süýşürdi

NASA ýarym asyrdan bäri ilkinji gezek astronawtlary Aýa düşürmegi 2027-nji ýyldan 2028-nji ýyla geçirdi. Karar «Artemis» Aý maksatnamasynyň düýpli guralmagy we ekipažy Aýyň üstüne ugratmazdan ozal howpsuzlyk ulgamlarynyň goşmaça barlaglaryny geçirmegiň zerurlygy bilen baglydyr...