Suwuk "terminatoryň" nusgasy: Alymlar durkuny üýtgedip bilýän mikrorobotlary döretdiler

  • 05.03.2025 11:13
  • 5.6k+

Santa-Barbaradaky Kaliforniýa uniwersitetiniň (UCSB) we Drezden Tehniki uniwersitetiniň (TU Dresden) alymlary suwuklykdan gaty hala geçip bilýän mikrorobotlary döretdiler.

Bu düşünje “Terminator 2: Kyýamat güni” filmindäki suwuk T-1000 terminatoryny ýada salýar. Şeýle-de bolsa, gözlegçiler taslamanyň üstünde işlänlerinde tebigy proseslerden ylham aldylar diýip, Science žurnalynda aýdylýar. Mysal hökmünde biologiýa - düwünçek morfogenezi görkezilýär. Bu döwürde öýjükler bedeniň dürli dokumalaryna öwrülip, görnüşini üýtgedýärler.

“Janly düwünçek dokumalary ideal “akylly material” görnüşinde bolýar. Olar öz-özüni kemala getirýärler, bejerip dikeldýärler we gatylyk bilen suwuk halyň arasynda gezekleşýärler" – diýip, UCSB-niň professory Otger Kampas SciTechDaily-a beren interwýusynda belledi.

Alymlaryň öňünde garynja koloniýasy ýaly bilelikde işleýän gaty ýönekeý awtonom modullary döretmek meselesi durýardy. Aýlanma režimine baglylykda olar “suwuklandyrylan” ýagdaýdan dykyz gurluşa üýtgeýärler.
Tehnologiýa robototehnikada öwrülişik etmegi wada berýär. Indiki ädim robotlary kiçeltmekden we olaryň toparda sanyny köpeltmekden ybarat. Maşyn öwrenmek algoritmlerini ulanyp, müňlerçe şeýle modul islendik gurluşy takyk emele getirip biler. Täze synaglaryň geçiriljek senesi entek yglan edilmese-de, alymlar geljegiň şeýle “akylly” ulgamlara degişlidigine ynanýarlar.


26.11.2025 11:15
2k+

Türkmen alymlary alunitiň, tozganyň we rozmariniň binýadynda fitomineral bejeriş gelini işläp taýýarladylar

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugy «Alunitiň, tozganyň (Taraxacum officinale) we rozmariniň (Rosmarinus officinalis) fitomineral bejeriş geli» atly işläp taýýarlamak tehnologiýasyna awtorlyk hukugyny bellige aldy...

26.11.2025 10:04
1.9k+

Garaharsaň hatda adatdan daşary kosmos şertlerinde-de ýaşaýşa ukyply bolup çykdy

Physcomitrium patens garaharsaň (moh) görnüşiniň sporalary Halkara kosmos stansiýasynyň daşynda dokuz aý bolandan soň hem ýaşaýşa ukyply bolup galdy. Kosmosda wagty olar wakuuma, temperatura üýtgemelerine, mikrograwitasiýa, ultrabenewşe şöhlelerine we kosmos radiasiýasyna sezewar boldy diýlip, iScience žurnalyndaky täze makalada aýdylýar...

24.11.2025 13:51
6.5k+

Alymlar Santorinidäki 25 müňden gowrak ýertitremäniň sebäbini anyklady

Şu ýylyň başynda Santorini grek adasynda köpüsiniň ululygy 5 baldan geçýän onlarça müň ýertitreme bolup geçdi. Indi birnäçe aýdan soň alymlar bu hadysanyň sebäbini anyklady – ol magmanyň, ýagny erän dag jynsynyň ýerasty hereketi boldy diýip, Bi-bi-si habar berýär...

24.11.2025 13:43
3.7k+

Halkara nebit we gaz uniwersitetinde ýaşlaryň arasynda robot tehnikasy boýunça bäsleşik geçirildi

21-22-nji noýabrda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde ýaşlaryň arasynda robot tehnikasy boýunça bäsleşik geçirildi. Bilim ministrligi tarapynda guralan bu bäsleşige Türkmenistanyň dürli künjeginden ýaşlaryň 300-e golaýy öz taýýarlan robotlary bilen gatnaşdy...