Suwuk "terminatoryň" nusgasy: Alymlar durkuny üýtgedip bilýän mikrorobotlary döretdiler

  • 05.03.2025 11:13
  • 5.7k+

Santa-Barbaradaky Kaliforniýa uniwersitetiniň (UCSB) we Drezden Tehniki uniwersitetiniň (TU Dresden) alymlary suwuklykdan gaty hala geçip bilýän mikrorobotlary döretdiler.

Bu düşünje “Terminator 2: Kyýamat güni” filmindäki suwuk T-1000 terminatoryny ýada salýar. Şeýle-de bolsa, gözlegçiler taslamanyň üstünde işlänlerinde tebigy proseslerden ylham aldylar diýip, Science žurnalynda aýdylýar. Mysal hökmünde biologiýa - düwünçek morfogenezi görkezilýär. Bu döwürde öýjükler bedeniň dürli dokumalaryna öwrülip, görnüşini üýtgedýärler.

“Janly düwünçek dokumalary ideal “akylly material” görnüşinde bolýar. Olar öz-özüni kemala getirýärler, bejerip dikeldýärler we gatylyk bilen suwuk halyň arasynda gezekleşýärler" – diýip, UCSB-niň professory Otger Kampas SciTechDaily-a beren interwýusynda belledi.

Alymlaryň öňünde garynja koloniýasy ýaly bilelikde işleýän gaty ýönekeý awtonom modullary döretmek meselesi durýardy. Aýlanma režimine baglylykda olar “suwuklandyrylan” ýagdaýdan dykyz gurluşa üýtgeýärler.
Tehnologiýa robototehnikada öwrülişik etmegi wada berýär. Indiki ädim robotlary kiçeltmekden we olaryň toparda sanyny köpeltmekden ybarat. Maşyn öwrenmek algoritmlerini ulanyp, müňlerçe şeýle modul islendik gurluşy takyk emele getirip biler. Täze synaglaryň geçiriljek senesi entek yglan edilmese-de, alymlar geljegiň şeýle “akylly” ulgamlara degişlidigine ynanýarlar.


düýn 02:55
4.6k+

Alymlar Günüň ýüzünde tegmil tapanoklar: 2021-nji ýyldan bäri birinji gezek

Häzirki wagtda Günüň Ýere öwrülen tarapynda hiç hili tegmil görünmeýär diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň Gün astronomiýasy laboratoriýasy habar berdi. «Häzirki pursatda Günüň ýüzünde hatda iň kiçijik tegmil hem görünmeýär...

22.02.2026 14:29
9.8k+

Alymlar 1949-njy ýylda Bermuda adalarynda ýazga alnan geň sesiň syryny açdylar

Üstünden 77 ýyl geçeninden soň, Bermuda adalarynda ýazgy edilen nämälim sesiň nireden çykanlygy belli boldy. Ol küýki kitiň aýdymynyň iň irki ýazgysy bolup çykdy. 1949-njy ýylyň 7-nji martynda «Atlantis» barlag gämisindäki alymlar Bermud adalarynyň kenarynda akustiki tejribeler geçirdiler...

22.02.2026 09:10
2k+

Ýabany totyguşlar özara «gepleşikde» çylşyrymly sintaksis düzgünlerini ulanýarlar

Sary boýunly amazonlar (totyguşlaryň seýrek duş gelýän Amazona auropalliata görnüşi) ýabany tebigatda wokal duetlerini emele getirenlerinde çylşyrymly sintaksisi ulanýarlar. Bu barada Journal of Avian Biology neşiri habar berýär...

21.02.2026 15:50
4.9k+

Floridada kenara zyňylan girdenek kaşalotlarda bakteriýanyň nämälim görnüşleri ýüze çykaryldy

Floridanyň Atlantik uniwersitetiniň ýanyndaky Harbow-Branç okeanografiýa institutynyň hünärmenleri girdenek kaşalotlaryň organizmlerinde Helicobacter urugyna degişli, ylma ozal nämälim bolan üç sany bakteriýa genotipini tapdylar...