Hytaýda maddanyň täze haly açyldy – ters akymly ýokary akyjylyk

  • 22.01.2025 22:58
  • 2.9k+

Hefeý şäherinde ýerleşýän Hytaýyň Ylmy-tehnniki uniwersitetiniň alymlary (USTC) maddanyň täze kwant halyny – ters akymly ýokary akyjylygy açdylar. Bu ylmy açyş atom derejesindäki bölejikleriň örän pes temperaturada, ýagny ultrasowuk şertlerde saklanmagy we şol şertlerde kwant fizikasynda ulanylýan modeller arkaly ýörite barlaglara sezewar edilmegi netijesinde ýüze çykaryldy. Barlagyň netijeleri Nature Physics ylmy žurnalynda çap edildi.

1930-njy ýyllarda fizikler geliýniň ýokary akyjylygyny açdylar we bu kwant fizikasynda esaslaýyn barlaglaryň öňe ilerlemeginde möhüm tapgyrlaryň biri boldy.
Bu açyş pes temperaturaly tehnologiýalaryň, şol sanda lazer sowadyşyň we dargadyşly sowadyşyň ösmegine itergi berdi. Bu tehnologiýalar kwant modelirleme, kwant hasaplama we beýleki ugurlar üçin iň möhüm gurallaryň biri boldy.
Barlaglaryň geçirilýän wagty hünärmenler kwant gaz mikroskoby arkaly, takyk dolandyryş bilen, ters akymly ýokary akyjylygy synlamagy başardylar.
Barlagy geçirenleriň aýtmagyna görä, atom ultrasowuk kwant modelirleme usuly maddalaryň täze hallaryny öwrenmek üçin kwant dolandyryşy we synlamak boýunça dürli usullary hödürleýär.


düýn 13:40
2.4k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

düýn 09:29
4.1k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 12:31
5.8k+

Bizden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş mümkinçilikli täze super Ýer tapyldy

Kosmos kartasynda, astronomik ölçegler boýunça örän golaýda täze bir gyzykly nokat peýda boldy. Ýerden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda alymlar adaty tapyndylardan düýbünden tapawutlanýan bir planetany ýüze çykardylar...

22.03.2026 08:03
1.7k+

Inženerler bir serwerde 110 günüň dowamynda Pi sanynyň 314 trillion sanyny hasapladylar

«StorageReview» barlaghanasynyň inženerler topary Pi sanyny hasaplamakda oturdan soňra 314 trillion sanyna ýetip, täze dünýä rekordyny goýdular. Ähli hasaplamalar ýeke-täk Dell PowerEdge R7725 serwerinde 110 günüň dowamynda bökdençsiz we täzeden ýüklenmesiz ýerine ýetirildi...