Hytaýda maddanyň täze haly açyldy – ters akymly ýokary akyjylyk

  • 22.01.2025 22:58
  • 2.9k+

Hefeý şäherinde ýerleşýän Hytaýyň Ylmy-tehnniki uniwersitetiniň alymlary (USTC) maddanyň täze kwant halyny – ters akymly ýokary akyjylygy açdylar. Bu ylmy açyş atom derejesindäki bölejikleriň örän pes temperaturada, ýagny ultrasowuk şertlerde saklanmagy we şol şertlerde kwant fizikasynda ulanylýan modeller arkaly ýörite barlaglara sezewar edilmegi netijesinde ýüze çykaryldy. Barlagyň netijeleri Nature Physics ylmy žurnalynda çap edildi.

1930-njy ýyllarda fizikler geliýniň ýokary akyjylygyny açdylar we bu kwant fizikasynda esaslaýyn barlaglaryň öňe ilerlemeginde möhüm tapgyrlaryň biri boldy.
Bu açyş pes temperaturaly tehnologiýalaryň, şol sanda lazer sowadyşyň we dargadyşly sowadyşyň ösmegine itergi berdi. Bu tehnologiýalar kwant modelirleme, kwant hasaplama we beýleki ugurlar üçin iň möhüm gurallaryň biri boldy.
Barlaglaryň geçirilýän wagty hünärmenler kwant gaz mikroskoby arkaly, takyk dolandyryş bilen, ters akymly ýokary akyjylygy synlamagy başardylar.
Barlagy geçirenleriň aýtmagyna görä, atom ultrasowuk kwant modelirleme usuly maddalaryň täze hallaryny öwrenmek üçin kwant dolandyryşy we synlamak boýunça dürli usullary hödürleýär.


düýn 10:20
1.8k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.1k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
13k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...