Emeli aň ölüm howply ýylan zäherlerine garşy derman döretmäge kömek etdi

  • 17.01.2025 15:33
  • 7.6k+

Alymlar ölüm howply ýylan zäherlerini zyýansyzlandyrýan beloklary döretmek üçin ilkinji gezek emeli aňdan peýdalandylar diýip, EurekAlert habar berýär.

Waşington uniwersitetiniň lukmançylyk fakultetiniň (UW Medicine) hünärmenleri, kaliforniýaly we daniýaly kärdeşleri bilen bilelikde, maşyn öwrenmesi tehnologiýasy arkaly mamby, kobra we beýleki elapid ýylanlarynyň zäherlerinde bar bolan “üç barmak zäher” (three-finger toxin, 3FTx) atly toksini bloklaýan beloklary işläp düzdiler.
Bu beloklar toksinlere birikýär we olaryň bedene zeper ýetirmeginiň, ysmaz etmeginiň öňüni alýar. Syçanlarda geçirilen synaglar bu usulyň täsirli netije berýändigini görkezdi.
Häzirki wagtda zähere garşy maddalar haýwanlaryň immunizasiýasy arkaly alynýar, bu usul birnäçe aý wagt alýar we gaty gymmata düşýär. Emeli aň bu işi has çalt we arzan edip, dermanlaryň hilini hemişe ýokary saklamaga mümkinçilik berýär.
Ýylanlaryň çakmagy bilen bagly meseleler her ýyl (esasan Afrika, Aziýa we Latyn Amerikasy ýurtlarynda) millionlarça adama zyýan ýetirýär. Alymlar tarapyndan eýýäm patentlenen bu usul zäherli çakmalara garşy göreşde möhüm ädim bolup biler.
Alymlar bu tehnologiýanyň beýleki howply keseller üçin hem derman işläp taýýarlamaga kömek etjekdigine ynanýarlar.


26.02.2026 12:35
5.2k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.7k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

18.02.2026 15:44
2.7k+

Rumyniýada derman serişdelerine durnukly 5 müňýyllyk bakteriýa tapyldy

Rumyn alymlary Skerişoara gowagyndan häzirkizaman antibiotiklerine durnukly bolan gadymy bakteriýa ştammyny tapdy. Bu tapyndy barada «Frontiers in Microbiology» ylmy žurnalynda habar berilýär. Psychrobacter SC65A...