Geçirilen barlaglar çagalykda semizligiň geljekde dem alyş ýollaryň sökelliklerine getirip biljekdigini görkezdi

  • 01.11.2024 14:31
  • 7.6k+

Şwesiýanyň Karolin instituty (KI) tarapyndan geçirilen barlag çagalaryň semizliginiň olaryň dem alyş ulgamynyň ösüşine ýaramaz täsir edýändigini görkezdi. Bu barada TASS institutyň metbugat gullugyna salgylanyp habar berýär.

Alymlar çagalarda artykmaç agramyň öýkeniň işleýşiniň peselmegine, eger  ýetginjeklikden ozal agramy kadalaşdyrylmasa, ownuk howa ýollarynyň işlemezligine getirip biljekdigini anykladylar.

“Biziň geçiren seljermämiz ýetginjeklikden öň bedeniň agramyny kadalaşdyrmagy  başaran gatnaşyjylarda öýken sökellikleriniň güýjemändigini görkezdi. Bu çagalaryň ömrüniň ilkinji ýyllarynda hem, ýetginjeklik ýyllarynda hem dogry ösmegini  üpjün etmegiň möhümdigini görkezýär "- diýip, KI-niň professory Erik Melen belledi.

BAMSE diýlip atlandyrylan barlag taslamasyna 1994-1996-njy ýyllar aralygynda doglan, şwesiýaly 3100 çaga gatnaşdy. Netijeler, bedeniň agramynyň artmagy bilen öýkeniň howa sygymynyň peselýändigini görkezdi. Artykmaç agramdan ejir çekýän gatnaşyjylar demgysma we dowamly öýken keseli bilen baglanyşykly, aminokislotanyň gistidiniň derejesiniň ýokarlanmagyna duçar boldular.
Gyzykly tarapy, alymlar bedeniniň agramy çakdanaşa pes çagalaryň arasynda hem şuňa meňzeş näsazlyklary ýüze çykardylar. Bu distrofiýaly we ösüşiň beýleki bozulmalary bolan çagalarda sagdyn agramy saklamak üçin çäreleri işläp düzmegiň zerurdygyny görkezýär.


28.08.2025 06:44
6.5k+

Hytaýda ilkinji gezek adama doňzuň öýkeni oturdyldy

Hytaýda alymlar topary ilkinji gezek genetiki taýdan üýtgedilen doňuzdan alnan öýkeni ölüm halyndaky hassa oturtdy. Organ şol bada bitişmezlik ýagdaýyny görkezmedi. Bu hem ylmy gözlegçileriň pikiriçe, haýwan organlaryny ksenotransplantasiýa üçin ulanyp boljakdygyny tassyklaýar diýip, Nature Medicine habar berýär...

22.08.2025 15:19
5.2k+

Dişleriň sagdyn bolmagy üçin: Russiýada düzüminde probiotikler bolan sakgyç döredildi

Seçenow uniwersitetiniň hünärmenleri probiotiklerden we prebiotiklerden düzülen çeýnelýän sakgyç döretdiler. Uniwersitetiň metbugat gullugynyň habaryna görä, täze önüme «Reteriks» diýlip at berildi. Onuň maksady – kariýesiň, gingiwitiň we beýleki stomatologik keselleriň töwekgelçiligini azaltmakdyr...

22.08.2025 08:21
4.7k+

Russiýaly alymlar pnewmoniýany we meningiti oýaryjyny dargadýan wirusy tapdylar

Sibir Ylymlar akademiýasynyň (SO RAN) Himiýa-biologiýa we fundamental lukmançylyk institutynyň hünärmenleri pnewmoniýa, meningit, sepsis döredýän we köplenç hassahanalarda giňden duş gelýän howply bakteriýany ýok edip bilýän täze wirus-bakteriofagy açdylar diýip, «Nauka v Sibiri» neşiri habar berýär...

18.08.2025 10:02
2.2k+

ABŞ-da düzgünleşdiriji dowamly öýken keselini bejermek üçin ilkinji derman serişdesini tassyklady

ABŞ-nyň Azyk önümleriniň hiline we derman serişdelerine gözegilik müdirligi (FDA) Insmed kompaniýasynyň mukowissidozsyz bronhoektazlary bejermek üçin niýetlenen Brinsupri dermanyny tassyklady. Bu dowamly öýken keseli dem alyş ýollarynyň öwezini dolup bolmajak zeperlenmesi, dowamly üsgülewük we nemiň  artykmaç bölünip çykmagy bilen utgaşýar diýip, Reuters ýazýar...