Geçirilen barlaglar çagalykda semizligiň geljekde dem alyş ýollaryň sökelliklerine getirip biljekdigini görkezdi

  • 01.11.2024 14:31
  • 7.7k+

Şwesiýanyň Karolin instituty (KI) tarapyndan geçirilen barlag çagalaryň semizliginiň olaryň dem alyş ulgamynyň ösüşine ýaramaz täsir edýändigini görkezdi. Bu barada TASS institutyň metbugat gullugyna salgylanyp habar berýär.

Alymlar çagalarda artykmaç agramyň öýkeniň işleýşiniň peselmegine, eger  ýetginjeklikden ozal agramy kadalaşdyrylmasa, ownuk howa ýollarynyň işlemezligine getirip biljekdigini anykladylar.

“Biziň geçiren seljermämiz ýetginjeklikden öň bedeniň agramyny kadalaşdyrmagy  başaran gatnaşyjylarda öýken sökellikleriniň güýjemändigini görkezdi. Bu çagalaryň ömrüniň ilkinji ýyllarynda hem, ýetginjeklik ýyllarynda hem dogry ösmegini  üpjün etmegiň möhümdigini görkezýär "- diýip, KI-niň professory Erik Melen belledi.

BAMSE diýlip atlandyrylan barlag taslamasyna 1994-1996-njy ýyllar aralygynda doglan, şwesiýaly 3100 çaga gatnaşdy. Netijeler, bedeniň agramynyň artmagy bilen öýkeniň howa sygymynyň peselýändigini görkezdi. Artykmaç agramdan ejir çekýän gatnaşyjylar demgysma we dowamly öýken keseli bilen baglanyşykly, aminokislotanyň gistidiniň derejesiniň ýokarlanmagyna duçar boldular.
Gyzykly tarapy, alymlar bedeniniň agramy çakdanaşa pes çagalaryň arasynda hem şuňa meňzeş näsazlyklary ýüze çykardylar. Bu distrofiýaly we ösüşiň beýleki bozulmalary bolan çagalarda sagdyn agramy saklamak üçin çäreleri işläp düzmegiň zerurdygyny görkezýär.


18.03.2026 19:44
2.3k+

2030-njy ýyla çenli inçekeseli ýok etmek boýunça Aşgabatda maslahat geçirildi

BMG-niň Aşgabatdaky binasynda Bütindünýä inçekesele garşy göreş gününe bagyşlanan ylmy-amaly okuw maslahaty geçirildi. Çäräni BSGG-niň Türkmenistandaky ýurt boýunça edarasy gurady. Maslahatyň esasy mowzugy 2030-njy ýyla çenli inçekeseli ýok etmek baradaky maksada ýetmek üçin görülmeli çäreleri ara alyp maslahatlaşmak boldy...

10.03.2026 19:18
7.4k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.9k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...