Hünärmenler astronawtlar üçin asteroidlerden iýmit döretmek mümkinçiligini öwrenýärler

  • 09.10.2024 23:31
  • 3.3k+

Ähli zerur iýmit önümlerini ýanyň bilen alyp gidip bolmaýar, kosmosda azyk ösdürip ýetişdirmek tehnologiýasy bolsa ýeterlik derejede ösen däl. Miçigan Tehnologiýa Uniwersitetiniň barlagçylary uzak möhletli kosmos uçuşlarynda azyk ýetmezçiligi meselesini çözmek üçin adaty bolmadyk bir çemeleşme tapdylar. Asteroidleri kosmonawtlar üçin iýmit çeşmesi hökmünde ulanmagy teklip etdiler.

Olar pikirlerini The International Journal of Astrobiology žurnalynda çap eden makalasynda paýlaşdylar.
Alymlaryň sözlerine görä, asteroidleri himiki we fiziki usullar bilen ýumrup, uglewodorod birleşmelerini alyp bolar. Soňra bu birleşmeler bakteriýalaryň kömegi  bilen gaýtadan işlenip, ýokumly biomassany döredip biler.
Mysal üçin, alymlar ozal material nusgalaryny ýygnamak başardan Bennu asteroidini ulandylar. Bu kosmiki jisimiň umumy agramynyň takmynan 85,5 million tonna barabardygy bellendi. Asteroid mikroblar bilen döwülse, bir kosmonawt üçin azyndan 600 ýyla ýeterlik iýmit bolardy. Bir kosmonawty iýmitlendirmek üçin ortaça ýylda 5,5 müň tonnadan 175 müň tonna asteroid talap edilýär.
Barlag galyndylary peýdaly materiallara gaýtadan işlemegi maksat edinýän ReSource taslamasyndan ylham aldy. Mysal üçin, bu programmanyň bir bölegi hökmünde alymlar karamel ýogurdyna meňzeş plastmassadan biomassany ýasamaga synanyşdylar. Asteroidler hem köp mukdarda ugleroddan ýasalanlygy sebäpli plastmassa meňzeýär.
Geljeginiň bardygyna garamazdan, pikir henizem nazary tapgyrda. Alymlar asteroidleri bakteriýa iýmitine gaýtadan işlemek üçin kosmosda zawodyň analogyny  gurmagyň çylşyrymlydygyny boýun alýarlar. Şeýle-de, biomassanyň potensial zäherlidigini hem öwrenmek gerek.


11.01.2026 20:28
7.8k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 18:13
1.8k+

NASA Crew-11 ekipažyny 15-nji ýanwarda Ýere gaýtaryp getirer

NASA Crew-11 kosmos gämisiniň ekipažyny 15-nji ýanwarda Ýere gaýtaryp getirmegi meýilleşdirýär. Bu barada agentligiň metbugat gullugy X sosial media platformasynda habar berdi. Crew-11 missiýasy Halkara kosmos stansiýasynda 2-nji awgustdan bäri işleýär...

11.01.2026 13:24
1.9k+

«Habbl» teleskopy kosmosda täze görnüşli obýekti tapdy: Ýyldyzsyz «Bulut 9»

«Habbl» (Hubble) kosmos teleskopy örän geň galdyryjy astronomik obýekti — içinde ýekeje ýyldyz hem bolmadyk, diňe gazdan we garaňky maddadan ybarat bolan ägirt uly buludy ýüze çykardy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu açyş galaktikalaryň nähili emele gelýändigi baradaky ylmy garaýyşlary üýtgedip biler...

11.01.2026 13:15
2.2k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...