Hytaýly alymlar Aýyň arka tarapyndan getirilen topragyň düzümi barada ilkinji maglumatlary berdiler

  • 21.09.2024 13:10
  • 8k+

Hytaýly alymlar Aýyň arka tarapyndan “Çane-6” zondy bilen getirilen topragy seljermegiň netijesinde alnan maglumatlar bilen paýlaşdylar diýip, RIA Nowosti habar berýär.

2024-nji ýylyň iýun aýynda enjam Ýere tas iki kilogram nusga getirdi, bu hem Aý gözlegleri üçin möhüm waka boldy. National Science Review žurnalynda neşir edilen makala nusgalaryň fiziki, mineralogiki we geohimiki aýratynlyklaryny beýan edýär.
Topragyň esasy düzümi bazalty (nusgalaryň umumy mukdaryndan 30 – 40%), brekçiýany we ýiti reňkli dag jynslaryny öz içine alýar.
Mineralogiki derňew nusgalarda plagioklazyň (32,6%), pirokseniň (33,3%) we aýnanyň (29,4%) düzümini ýüze çykardy, şol bir wagtyň özünde aýnanyň düzümi “Apollon” missiýasynyň çäklerinde getirilen nusgalaryň aşaky çägine ýakyn diýlip, ylmy gözlegde aýdylýar.
Şeýle-de, alymlar “Çane-5” missiýasy bilen Ýeriň hemrasynyň görünýän tarapyndan getirilen nusgalardan tapawudyň bardygyny bellediler. Täze nusgalarda plagioklazyň ýokary düzümi we oliwiniň pes düzümi ýüze çykaryldy. Bu “Çane-6-nyň” gonan sebitinde bazalt däl materiallaryň Aý topragyna täsiriniň bardygyny görkezýär.  
Geohimiki derňew alýumin oksidiniň we kalsiý oksidiniň düzüminiň ýokarydygyny görkezdi, demriň düzümi bolsa ortaçadan pes boldy. Uran we toriý ýaly radioaktiw elementleriň derejesi KREEP hökmünde belli bolan jynslar bilen deňeşdirilende ep-esli pesdi.
Bu maglumatlar Aýyň düzümi we emele gelşi baradaky düşünjeleri çuňlaşdyrmaga we Ýeriň hemrasy barada ylmy bilimleri giňeltmäge kömek eder.


düýn 10:20
1.9k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.1k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 18:13
1.9k+

NASA Crew-11 ekipažyny 15-nji ýanwarda Ýere gaýtaryp getirer

NASA Crew-11 kosmos gämisiniň ekipažyny 15-nji ýanwarda Ýere gaýtaryp getirmegi meýilleşdirýär. Bu barada agentligiň metbugat gullugy X sosial media platformasynda habar berdi. Crew-11 missiýasy Halkara kosmos stansiýasynda 2-nji awgustdan bäri işleýär...

11.01.2026 13:24
1.9k+

«Habbl» teleskopy kosmosda täze görnüşli obýekti tapdy: Ýyldyzsyz «Bulut 9»

«Habbl» (Hubble) kosmos teleskopy örän geň galdyryjy astronomik obýekti — içinde ýekeje ýyldyz hem bolmadyk, diňe gazdan we garaňky maddadan ybarat bolan ägirt uly buludy ýüze çykardy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu açyş galaktikalaryň nähili emele gelýändigi baradaky ylmy garaýyşlary üýtgedip biler...