Hytaýly alymlar Aýyň arka tarapyndan getirilen topragyň düzümi barada ilkinji maglumatlary berdiler

  • 21.09.2024 13:10
  • 8k+

Hytaýly alymlar Aýyň arka tarapyndan “Çane-6” zondy bilen getirilen topragy seljermegiň netijesinde alnan maglumatlar bilen paýlaşdylar diýip, RIA Nowosti habar berýär.

2024-nji ýylyň iýun aýynda enjam Ýere tas iki kilogram nusga getirdi, bu hem Aý gözlegleri üçin möhüm waka boldy. National Science Review žurnalynda neşir edilen makala nusgalaryň fiziki, mineralogiki we geohimiki aýratynlyklaryny beýan edýär.
Topragyň esasy düzümi bazalty (nusgalaryň umumy mukdaryndan 30 – 40%), brekçiýany we ýiti reňkli dag jynslaryny öz içine alýar.
Mineralogiki derňew nusgalarda plagioklazyň (32,6%), pirokseniň (33,3%) we aýnanyň (29,4%) düzümini ýüze çykardy, şol bir wagtyň özünde aýnanyň düzümi “Apollon” missiýasynyň çäklerinde getirilen nusgalaryň aşaky çägine ýakyn diýlip, ylmy gözlegde aýdylýar.
Şeýle-de, alymlar “Çane-5” missiýasy bilen Ýeriň hemrasynyň görünýän tarapyndan getirilen nusgalardan tapawudyň bardygyny bellediler. Täze nusgalarda plagioklazyň ýokary düzümi we oliwiniň pes düzümi ýüze çykaryldy. Bu “Çane-6-nyň” gonan sebitinde bazalt däl materiallaryň Aý topragyna täsiriniň bardygyny görkezýär.  
Geohimiki derňew alýumin oksidiniň we kalsiý oksidiniň düzüminiň ýokarydygyny görkezdi, demriň düzümi bolsa ortaçadan pes boldy. Uran we toriý ýaly radioaktiw elementleriň derejesi KREEP hökmünde belli bolan jynslar bilen deňeşdirilende ep-esli pesdi.
Bu maglumatlar Aýyň düzümi we emele gelşi baradaky düşünjeleri çuňlaşdyrmaga we Ýeriň hemrasy barada ylmy bilimleri giňeltmäge kömek eder.


şu gün 11:48
340

Ýewropaly we hytaýly alymlar lazer internetini döretmekde uly öňegidişlik gazandylar

Ýewropa kosmos agentligi taryhda ilkinji gezek uçar bilen emeli hemranyň arasynda gigabit tizlikli lazer aragatnaşygyny amala aşyrdy. Bu tejribe awiasiýa we barylmasy kyn bolan sebitler üçin giň zolakly interneti ösdürmekde möhüm tapgyrdyr...

şu gün 10:56
533

Wera Rubin obserwatoriýasynyň ulgamy bir gijede 800 müň kosmos hadysasyny hasaba aldy

Wera Rubin adyndaky obserwatoriýanyň awtomat habar beriş ulgamy resmi taýdan işe başlady. Bu ölçegi ýeňil awtomobil bilen deň bolan LSST kamerasy bilen enjamlaşdyrylan iň uly ýerüsti astronomiýa taslamadyr. Kamera bir gijäniň dowamynda gijeki asmanyň müňe golaý suratyny almaga we iň kiçijik üýtgeşmeleri hem hasaba almaga ukyplydyr...

düýn 13:26
1.3k+

SpaceX 2027-nji ýyla çenli Starship raketasynyň ilkinji täjirçilik uçuşyny taýýarlaýar

Amerikanyň SpaceX kompaniýasy 2027-nji ýylyň ortalaryna çenli kämilleşdirilen Starlink internet hemralaryny orbita çykarmak üçin täze Starship göteriji raketasyny taýýarlamagy meýilleşdirýär. Bu barada «Financial Times» neşiri kompaniýanyň Starlink boýunça uly wise-prezidenti Maýkl Nikollsa salgylanyp habar berýär...

04.03.2026 16:19
4k+

Çybynlaryň «adam kastyna çykanyna» 1,8 million ýyl bolupdyr

Biologlar mör-möjekleriň DNK-syny seljerip, çybynlaryň adamy çakmak arkaly iýmitlenip başlamagynyň takmynan 1,8 million ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýada ýüze çykandygy baradaky netijä geldiler. Çybynlar adam üçin iň wehimli mör-möjekler hasaplanylýar...