Ýerde ýitip gitmek howpy abanýan haýwanlar üçin Aýda bioammar döretmek teklip edilýär

  • 02.08.2024 15:47
  • 3.9k+

Tebigaty goramak biologiýa institutynyň alymlar topary düýpli pikiri, ýagny Ýerde ýitip gitmek howpy abanýan haýwanlar üçin Aýda bioammar döretmek pikirini öňe sürdüler. Meýilnama laýyklykda, Ýeriň tebigy hemrasynyň temperaturasy hiç mahal Selsiýa boýunça 196 derejeden geçmeýän sebitlerinde kriokonserwasiýa tehnologiýaly ýörite otaglar oturdylmaly diýip, Eurekalert ýazýar.

Bu otaglarda ýitmek howpy abanýan haýwanlaryň doňan öýjükli materiallary, şol sanda derini beýleki dokumalary we organlary goldaýan hem-de birleşdirýän süýümler bilen saklamak meýilleşdirilýär. Alymlaryň pikirine görä, bu tehnologiýa geljekde haýwanlary klonlaşdyrmaga we ýitip barýan görnüşleri “direltmäge” mümkinçilik döreder.
Aýyň saýlanmagy Ýerde biologiki materiallary howpsuz saklamak üçin ýeterlik pes temperaturaly tebigy ýerleriň ýoklugy bilen baglanyşyklydyr. Aýda bolsa polýar sebitler we milliardlarça ýyl bäri Gün şöhlesi düşmedik hemişelik garaňky ýerler bar.
Taslamanyň awtorlaryndan biri, Smitsonow Milli haýwanat bagynyň we Tebigaty goramak biologiýa institutynyň professory Meri Hagedorn antropogen çäreleriň köp haýwan görnüşlerine howp salýandygyny we olaryň ýok bolmak derejesiniň olary tebigy gurşawda halas etmek mümkinçiliginden ýokarydygyny belleýär. Aýdaky bioammar genetiki dürlüligi gorap saklamak we global ýitip gitmek bilen göreşmek üçin ygtybarly ätiýaçlyk ulgamyna öwrülip biler.


14.01.2026 10:20
2.1k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.2k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
14k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...