Beýni bejergisiniň täze mümkinçilikleri: alymlar parazitleri ulanýarlar

  • 01.08.2024 12:00
  • 4k+

Massaçusets Tehnologiýa Institutynyň alymlary gan-beýni barýerine girip, beýnini ýokuşdyryp bilýän Toxoplazma gondii parazitiniň täze ulanylyşyny tapdylar. Geljekde bu parazit derman serişdelerini näsaglaryň beýnisine eltmek üçin gymmatly gural bolup biler diýip, Science Alert ylmy neşiri ýazýar.

Gan-beýni barýeriniň köp molekulalary we beloklary böwetlemegi, beýni keselleriniň bejerilmegini kynlaşdyrýar. Alymlar parazitiň bejeriş beloklaryny göni beýnä geçirip bilmegi üçin T. gondii-niň sekretor ulgamyny üýtgetdiler.
Beýni öýjükleriniň we syçanlaryň üstünde geçirilen ilkinji synaglar bu usulyň işleýändigini görkezdi. T. gondii-niň gan-beýni barýerinden geçmekde özboluşly ukyby bardyr. Adaty parazit simptomsyz geçip, çynlakaý kynçylyklar döredip bilýän toksoplazmozyň döremegine sebäp bolýar. Alymlar T. gondii-niň organellerini, Rett sindromy ýaly newrologiki keselleri bejermekde peýdaly beloklary öndürmek üçin üýtgetdiler.
Beýni dokumalarynda we syçanlarda geçirilen synag, üýtgedilen parazitiň bejeriş beloklarynyň üstünlikli gowşurylmagyny we aralaşmagyny tassyklady. Geljekde üýtgedilen T. gondii çylşyrymly beýni keselleriniň täsirli bejergisine öwrülip biler.


26.08.2025 13:37
9k+

Müsürde suwdan gadymy Kanopus şäheriniň bölekleri çykaryldy

Müsür häkimiýetleri Aleksandriýanyň golaýynda Abu-Kir aýlagynda ýerleşen suwa giden gadymy şäheriň böleklerini gury ýere çykardy diýip, The Guardian habar berýär. Bu Müsüri tas 300 ýyl dolandyran Ptolemeý nesilşalygynyň dolandyran we 600 ýyl töweregi ýurdy dolandyran Rim imperiýasynyň döwründe möhüm merkeze öwrülen Kanopus şäheri hasaplanýar...

26.08.2025 13:26
4.8k+

Paleontologlar dinozawrlaryň ýelken şekilli arkasy bolan täze görnüşini açdy

Paleontologlar dinozawrlaryň ýelken şekilli arkasy bolan täze görnüşini açdy. Istiorachis macarthurae adyny alan bu jandarlar 120 mln ýyldan gowrak ozal Angliýanyň günorta kenaryndan uzak bolmadyk ýerde ýaşapdyr diýip, Londondaky Tebigy taryh muzeýine salgylanyp, CNN habar berýär...

25.08.2025 13:04
3k+

Awstraliýada adam derisine has ýakyn deri nusgalary ösdürilip ýetişdirildi

Kwinslend uniwersitetiniň ýanyndaky Freýzer institutynyň barlaghanasyndan awstraliýaly alymlar ilkinji gezek doly derejede adam derisiniň gurluşyny gaýtalaýan deri nusgalaryny ösdürip ýetişdirdi. Bu barada ABC ýaýlym korporasiýasy habar berdi...

23.08.2025 12:32
5.5k+

Alymlar žiraflary dört görnüşe böldi

Halkara tebigaty goramak birleşigi (IUCN) žiraflary resmi taýdan dört görnüşe böldi. Ozal olaryň hemmesi bir görnüş diýlip hasaplanýardy diýip, Bi-bi-si belleýär. Indi ylym şu aşakdakylary tapawutlandyrýar: Demirgazyk...