Hytaýyň günortasynda tirannozawryň näbelli görnüşi tapyldy

  • 01.08.2024 11:30
  • 4.7k+

Hytaýyň Çžeszýan tebigy taryhy muzeýiniň paleontologlary tirannozawryň täze görnüşini tapdylar diýip, Phys.org ýazýar.

Gazylyp alnan galyndylar Guançžou şäherindäki gurluşyk meýdançasynda tapyldy. Täze görnüşe Aziýa yklymynyň adyndan we latynça tyrannus – “zalym, patyşa” sözünden gelip çykýan Asiatyrannus xui ady berildi.
Gözleg topary tapyndynyň kelleçanagyny, oňurgasynyň bir bölegini, arka aýaklarynyň we guýrugynyň süňküni gözden geçirdi. Dinozawryň kelleçanagynyň uzynlygy 47,5 sm, bedeniniň umumy uzynlygy 3,5-4 metre deňdir.
Galyndylar 66–72 million ýyl mundan ozal, giçki Mel döwrüne degişlidir. A. xui beýleki has uly tirannozawrlardan uzyn ýüzi we bedeniniň beýleki bölekleri bilen tapawutlanýar. Gözlegçileriň aýtmagyna görä, bu dinozawr aýratyn ekologiki ýeri tutup, has kiçi we has çalt iýmit bilen iýmitlenipdir.
Tapyndy, tirannozawridleriň Laramidiýadan Hytaýyň günortasyna ozal pikir edilişinden has giç göçüp gelendikleri baradaky teoriýalary goldaýar. Häzirki Demirgazyk Amerikanyň günbatar kenarýakasynda ýerleşen Laramidiýa adasy, tirannozawr nesiliniň gelip çykyş çeşmesi hasaplanýar.


düýn 16:43
2.2k+

«Ylmy Oskar»: Körlüge garşy gen terapiýasyny döredijiler $3 mln möçberinde baýraga mynasyp boldy

Molekulýar biolog Jin Bennet, oftalmolog Albert Maguaýr we lukman, professor Ketrin Haý nesilden-nesle geçýän körlügi bejermekde ulanylýan we ABŞ-da ilkinji tassyklanan gen terapiýasyny işläp düzendikleri......

düýn 10:16
2.2k+

Antibiotikleriň ýerine wiruslar: mergen bakteriýalar howply infeksiýalara garşy göreşde has netijelidigini subut etdi

Bakteriýalaryň antibiotiklere garşy durnuklylygy artýan mahalynda, alymlar mikroorganizmleri öldürýän tebigy wiruslar bolan bakteriofaglary däp bolan bejerginiň iň geljegi uly alternatiwasy hökmünde göz öňünde......

19.04.2026 23:37
4.5k+

Neandertallaryň çagalary häzirki zaman çagalardan tiz ýetişipdir

Paleoantropologlar neandertal çagalarynyň irki ýaşlarda häzirki zaman çagalaryna garanyňda has çalt ösendiklerini anykladylar. Olar Ysraýyldaky Amud gowagynda tapylan çaga ystyhanyny gaýta öwrenenlerinden soň......

19.04.2026 23:10
1.6k+

Fizikler taryhda ilkinji gezek bölejikleriň boşlukdan döreýşini hasaba aldylar

ABŞ-nyň Brukheýwen milli barlaghanasynyň fizikleri bölejikleriň wakuumdan nähili döräp bilýändigine ilkinji gezek janly şaýat boldular. Bu tejribe ýokary energiýaly protonlaryň biri-biri bilen çakyşdyrylýan......