Halkara genetikler topary Ýerdäki ähli janly-jandarlaryň umumy atasy bolan Lukanyň, takmynan, 4,2 milliard ýyl ozal peýda bolandygyny kesgitledi. Beýik Britaniýanyň Bristol uniwersitetiniň metbugat beýanatynda çap edilen bu açyş planetamyzda ýaşaýşyň örän çalt ýüze çykandygyny görkezýär diýip, TASS habar berýär.
Barlagçylar Lukanyň (Last universal common ancestor, LUCA) genomyny täzeden dikeltmek we onuň peýda bolan wagtyna baha bermek üçin dürli usullary ulandylar. Olar arheýalaryň we bakteriýalaryň arasynda genetiki materialyň alyş-çalşygyny göz öňünde tutup, ähli janly-jandarlaryň DNK-synda bar bolan iň gadymy genlerde mutasiýalaryň ýygnanyş tizligini seljerdiler.
Mundan başga-da, alymlar irki organizmleriň ýaşaýyş şertlerini, bolup biljek howplary we fiziologiki aýratynlyklaryny öwrendiler. Netijeler, Lukanyň geniniň 2,5 million nukleotidden ybaratdygyny we takmynan 2,6 müň belok kodlandygyny, munuň olary häzirki zaman arheýalaryna we bakteriýalaryna meňzeýändigini görkezýär. Luka, häzirki zaman anaerob mikroblary ýaly, wodorod bilen iýmitlenipdir we beýleki gadymy organizmler üçin iýmit bolup biljek sirke kislotasyny bölüp çykarypdyr.
Täze açyş Lukanyň eýýäm Ýer emele geleninden 200-300 million ýyl soň bardygyny subut etdi. Mundan başga-da, ol wiruslardan goraýan genlere eýe bolup, şol döwürde organizmleriň arasynda işjeň täsirleşýän doly bahaly ekoulgamlaryň bolandygyny görkezýär.
Bristol uniwersitetiniň professory Filip Donohýu bu açyş ewolýusiýanyň görlüp-eşidilmedik ösüş tizligini görkezýär we beýleki planetalarda hem şuňa meňzeş biosferalaryň bar bolmak ähtimallygyny ýokarlandyrýar diýdi.
