Marsda ýaşaýyş nähili?: NASA meýletinçiler bilen birýyllyk tejribe geçirdi

  • 11.07.2024 14:17
  • 8.1k+

NASA adamlaryň Marsa geljekki uçuşlarynyň taýýarlygyna gönükdirilen Gyzyl planetadaky ýaşaýşy imitirlemek boýunça bir ýyl dowam eden tejribesini tamamlady. Bu barada BBC habar berýär.

10 müň dalaşgärden saýlanan dört meýletinçi “Mars blogunda” – geljekki kolonistleriň Marsda ýaşaýyş şertlerini modelirleýän, meýdany 160 inedördül metr bolan tejribe toplumynda bir ýyl boldular. Olaryň missiýasy 2023-nji ýylyň 25-nji iýunynda başlady.
Tejribäniň dowamynda NASA serişde tarapdan çäklendirilen izolýasiýada astronawtlaryň ýaşaýşynyň psihologiki taraplaryny öwrendi. Meýletinçiler dürli kynçylykdan, şol sanda Ýer bilen aragatnaşygyň gijikme şertlerinden hem baş alyp çykmaly boldular. Ekipaž radio arkaly soragyň jogabyna ýarym sagat töweregi garaşmaly bolýandygy üçin, ýüze çykýan meseleleri özbaşdak çözmeli boldy.
Tejribä gatnaşyjylar “Ýerden alnan” konserwler bilen iýmitlendiler, şeýle-de kiçiräk ýyladyşhanada gök önümleri we gök otlary ösdürip ýetişdirdiler, bu hem suwdan we beýleki zerur çeşmelerden seresaply peýdalanmagy talap edýärdi.
Mundan başga-da, astronawlar “Mars gurşawynyň” elementlerini modelirlemek üçin 3D çap usulyny ulandylar. Alymlar 3D çap ediş Gyzyl planetadaky çägäni ulanyp, geljekki Mars koloniýalaryny gurmagyň açary bolup biler diýip hasaplaýarlar.
“Mars blogunyň” tejribesi Marsy üstünlikli özleşdirer ýaly zerur tehnologiýalary we strategiýalary işläp taýýarlamak üçin gymmatly maglumatlary berdi.


şu gün 10:23
1.2k+

Ugur üýtgeýär: SpaceX ilki Marsa däl-de, Aýa uçmagy makul bildi

SpaceX kompaniýasy 2027-nji ýylyň martynda Starship gämisiniň Aýyň ýüzüne ilkinji uçarmansyz gonuşyny amala aşyrmak isleýär. Bu barada The Wall Street Journal neşiri habar berýär. Maglumata görä, kompaniýa indi ilkinji nobatda Aý maksatnamasyna we NASA-nyň Artemis taslamasynyň çäklerindäki hyzmatdaşlyga ünsüni gönükdirmek kararyna geldi...

düýn 22:33
5.3k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

düýn 17:42
2.9k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

düýn 02:25
4.4k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...