Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Bioorganiki himiýa institutynyň Döwlet ylmy merkezi we Pirogow adyndaky Russiýa Milli lukmançylyk-barlag uniwersitetiniň embrionogeneziň molekulýar esaslary barlaghanasynyň alymlary ýokary derejeli oňurgalylarda el-aýaklaryň täzeden dikelmek ukybynyň ýitmeginiň olaryň ýerüsti ýaşaýşa geçmegi bilen baglanyşyklydygyny anyklady.
Barlagçylar bu ukyby bolan anamniotlarda (balyklarda we ýerde-suwda ýaşaýanlarda) we ony ýitiren amniotlarda (süýrenijiler, guşlar we süýdemdirijilerde) gaýtadan dikelmegiň genetiki mehanizmlerini deňeşdirdiler. Görlüp oturylsa, gury ýere çykmaklary oňurgalylaryň genomyna täsir eden deriniň gatamagy, endotermiýa we uýgunlaşma immuniteti ýaly, täze uýgunlaşma mehanizmleriniň ösmegine sebäp bolupdyr.
Alymlar bu uýgunlaşmalaryň ösüşiniň anamniotlarda gaýtadan dikeldişiň irki döwründe gatnaşan genleriň ýitmegine sebäp bolandygyny çaklaýarlar. Bu el-aýaklaryň embrional ösüşine täsir etmese-de, ýokary derejeli oňurgalylary ömrüniň dowamynda täzeden döremek ukybyndan mahrum etdi.
Barlagçylar adamlarda ýitirilen el-aýaklary dikeltmek üçin iň geljegi uly çemeleşmäniň düwünçejik başlangyçlarynyň analoglaryny döretmekdigini bellediler. Muny dokuma inženerligi we öjükdirilen sütün öýjükleri arkaly gazanyp bolar.
