Alymlar haýsy howa hapalaýjynyň Alsgeýmer keseliniň döremegine sebäp bolýandygyny anykladylar

  • 10.03.2024 15:42
  • 7k+

Gözlegçiler Alsgeýmer keseliniň ösmeginde howanyň magnetit bilen hapalanmagynyň möhüm rol oýnap biljekdigini anykladylar. Bu barada  Environment International žurnalynda çap edilen gözlegde aýdylýar.

Alymlar neýrodegeneratiw kesele duçar bolan syçanlary ulanyp, magnetitiň uzak wagtlap täsir edişini, şeýle hem demir we dizel ýangyjynyň täsirini öwrendiler.
Netijeler Alsgeýmer keseliniň esasy alamatlarynyň - howsalanyň, stresiň, neýron ýitgileriniň, şeýle hem çişmeleriň we okisleýji hadysalaryň haýwanlarda ýüze çykmagyna hut magnetitiň sebäp bolýandygyny görkezdi.
Netijeler howanyň hapalanmagynyň beýniniň sagdyn işlemegine çynlakaý howp salýandygyny tassyklaýar.
Gözlegçiler magnetitiň derejesiniň, daşky gurşawa howpsuz bolar ýaly, standarta salynmagyny isleýärler.
Magnetit - bu magnit aýratynlyklary bilen tanalýan, giň ýaýran gara mineral, demir oksidi.


düýn 16:20
5.3k+

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy

Ispaniýanyň demirgazygynda paleontologlar dinozawryň täze görnüşini — irki hek döwrüniň iň kiçi ornitopodlarynyň biri bolan Foskeia pelendonum diýlip atlandyrylan görnüşi ýüze çykardy. Bu jandaryň boýy ýarym metrden geçmeýär, emma onuň kelleçanagynyň gurluşy örän çylşyrymly we ewolýusion taýdan ösen bolup çykdy...

düýn 02:03
2.3k+

Ýupiter «garnyny çekdi»: iň uly planeta ozal hasaplanyşyndan kiçi bolup çykdy

Gün ulgamynyň iň uly planetasy bolan Ýupiter soňky 50 ýylyň dowamynda kabul edilen ölçeglerinden birneme kiçi we polýuslarda has gysby bolup çykdy. Bu netijä Ysraýylyň Weýsman ylmy instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara alymlar topary NASA-nyň Juno zondundan alnan maglumatlary seljermek arkaly geldiler...

04.02.2026 11:00
5.2k+

Gün sowaşýar: onuň işjeňligi 2024-nji ýyldaky iň ýokary derejesinden 2–3 esse peseldi

Günüň işjeňligi durnukly peselme tapgyryna geçdi. Häzirki işjeňlik döwrüniň iň ýokary nokady 2024-nji ýylda doly geçildi diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary instituty habar berýär. Berilýän maglumatlardan çen tutsaň, ýakyn ýyllarda görkezijiler geçilen ýokary derejelerine gaýdyp gelmez...

01.02.2026 23:09
2.3k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...