Türkmen alymlary farmasewtikada peýdaly bolan glediçiýadan gel almagyň tehnologiýasyny döretdiler

  • 11.01.2024 20:42
  • 28k+

Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň Tehnologiýalar merkeziniň alymlary glediçiýa agaç tohumyndan galaktomannan hökmünde belli bolan tebigy geli almagyň tehnologiýasyny işläp taýýarladylar. Goýaldyjy görnüşinde şeýle gel, köplenç, derman we azyk senagatynda ulanylýar diýip, “Neýtralnyý Türkmenistan” gazetinde neşir edilen makalada aýdylýar.

Merkeziň biotehnologiýalar barlaghanasynyň hünärmenleri ösümlik çig malyndan galaktomannanlary aýratynlandyrmak we olaryň fiziki-himiki häsiýetlerini öwrenmek üçin köp tejribe geçirdiler.

“Öň birnäçe alymlar tarapyndan bu ösümlik bilen bagly geçirilen gözleglerden tapawutlylykda, biz tohumlar we kösükler bilen bir wagtda işledik, olardan sowuk we gyzgyn ekstraksiýa usullary bilen polisaharidler aýratynlandyryldy we arassalandy. Häzirki wagtda biz çaýyň, kofeniň ýerini tutujylaryň, toşabyň, haýwanlar üçin iýmleriň tehnologiýalaryny işläp taýýarlamak, ýumşak derman formasyny – tebigy geli döretmek üçin glediçiýany öwrenmegi dowam etdirýäris” – diýip, barlaghananyň ýolbaşçysy Altyn Rahmanowa belleýär.

Glediçiýa gymmatly seýilgäh agajy hökmünde giňden peýdalanylýar, toprak gatlagynyň şorlaşmagyna çydamly, yssa, gurakçylyga we doňakçylyga çydamlylygy bilen tapawutlanýar. Onuň ömür dowamlylygy, takmynan, 100 ýyl.
Lukmançylykda ýapraklaryň düzümindäki gan basyşy peseldýän alkaloid triakantin peýdalanylýar. Şeýle-de, glediçiýa iýmit siňdiriş ulgamynyň kesellerini bejermekde ulanylýar. Ol iýmit goşundysy, sazlaýjy, goýaldyjy we gel emele getiriji hökmünde azyk, dokma, farmasewtika senagatynda we lukmançylykda hem peýdalanylýar.


01.02.2026 23:09
1.9k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...

31.01.2026 08:52
2.3k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

30.01.2026 08:37
2.4k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...

29.01.2026 20:16
2.2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...