Türkmen alymlary farmasewtikada peýdaly bolan glediçiýadan gel almagyň tehnologiýasyny döretdiler

  • 11.01.2024 20:42
  • 28k+

Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň Tehnologiýalar merkeziniň alymlary glediçiýa agaç tohumyndan galaktomannan hökmünde belli bolan tebigy geli almagyň tehnologiýasyny işläp taýýarladylar. Goýaldyjy görnüşinde şeýle gel, köplenç, derman we azyk senagatynda ulanylýar diýip, “Neýtralnyý Türkmenistan” gazetinde neşir edilen makalada aýdylýar.

Merkeziň biotehnologiýalar barlaghanasynyň hünärmenleri ösümlik çig malyndan galaktomannanlary aýratynlandyrmak we olaryň fiziki-himiki häsiýetlerini öwrenmek üçin köp tejribe geçirdiler.

“Öň birnäçe alymlar tarapyndan bu ösümlik bilen bagly geçirilen gözleglerden tapawutlylykda, biz tohumlar we kösükler bilen bir wagtda işledik, olardan sowuk we gyzgyn ekstraksiýa usullary bilen polisaharidler aýratynlandyryldy we arassalandy. Häzirki wagtda biz çaýyň, kofeniň ýerini tutujylaryň, toşabyň, haýwanlar üçin iýmleriň tehnologiýalaryny işläp taýýarlamak, ýumşak derman formasyny – tebigy geli döretmek üçin glediçiýany öwrenmegi dowam etdirýäris” – diýip, barlaghananyň ýolbaşçysy Altyn Rahmanowa belleýär.

Glediçiýa gymmatly seýilgäh agajy hökmünde giňden peýdalanylýar, toprak gatlagynyň şorlaşmagyna çydamly, yssa, gurakçylyga we doňakçylyga çydamlylygy bilen tapawutlanýar. Onuň ömür dowamlylygy, takmynan, 100 ýyl.
Lukmançylykda ýapraklaryň düzümindäki gan basyşy peseldýän alkaloid triakantin peýdalanylýar. Şeýle-de, glediçiýa iýmit siňdiriş ulgamynyň kesellerini bejermekde ulanylýar. Ol iýmit goşundysy, sazlaýjy, goýaldyjy we gel emele getiriji hökmünde azyk, dokma, farmasewtika senagatynda we lukmançylykda hem peýdalanylýar.


düýn 20:10
2.4k+

Plastik galyndysyny Parkinson keselini bejermek üçin dermana öwürdiler

Edinburg uniwersitetiniň ylmy barlagçylary PET-plastigini Parkinson keselinde ulanylýan «lewodopa» dermanyna öwürmegiň usulyny işläp düzdi. Tehnologiýanyň beýany «Nature Sustainability» žurnalynda neşir edildi...

18.03.2026 14:50
2.6k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...

17.03.2026 20:58
5.9k+

Amerikaly alymlar 1993-nji ýyldan bäri saklanyp gelýän aşa ýokary geçirijilik rekordyny täzelediler

Hýuston uniwersitetiniň barlagçylary gaty jisimleriň fizikasy ugrunda täze üstünlik gazanandyklaryny mälim etdiler. Alymlar atmosfera basyşynda we minus 122 gradus Selsiý temperaturada elektrik toguny ýitgisiz geçirmäge ukyply bolan aşa ýokary geçiriji material döretdiler...

15.03.2026 19:36
4.1k+

ILMI merkezi: Er-Riýadda geljekki zehinler üçin täze merkeziň gurluşygy güýçli depginde dowam edýär

Saud Arabystany Er-Riýadda alnyp barylýan giň möçberli gurluşyk taslamasynyň täze suratlaryny çap etdi. Mohammed bin Salmanyň (Misk City) adyny göterýän dünýäde ilkinji girdejisiz şäheriň merkezinde ýerleşýän ILMI ylmy-barlag toplumy kem-kemden kemala gelýär...