Türkmen alymlary farmasewtikada peýdaly bolan glediçiýadan gel almagyň tehnologiýasyny döretdiler

  • 11.01.2024 20:42
  • 28k+

Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň Tehnologiýalar merkeziniň alymlary glediçiýa agaç tohumyndan galaktomannan hökmünde belli bolan tebigy geli almagyň tehnologiýasyny işläp taýýarladylar. Goýaldyjy görnüşinde şeýle gel, köplenç, derman we azyk senagatynda ulanylýar diýip, “Neýtralnyý Türkmenistan” gazetinde neşir edilen makalada aýdylýar.

Merkeziň biotehnologiýalar barlaghanasynyň hünärmenleri ösümlik çig malyndan galaktomannanlary aýratynlandyrmak we olaryň fiziki-himiki häsiýetlerini öwrenmek üçin köp tejribe geçirdiler.

“Öň birnäçe alymlar tarapyndan bu ösümlik bilen bagly geçirilen gözleglerden tapawutlylykda, biz tohumlar we kösükler bilen bir wagtda işledik, olardan sowuk we gyzgyn ekstraksiýa usullary bilen polisaharidler aýratynlandyryldy we arassalandy. Häzirki wagtda biz çaýyň, kofeniň ýerini tutujylaryň, toşabyň, haýwanlar üçin iýmleriň tehnologiýalaryny işläp taýýarlamak, ýumşak derman formasyny – tebigy geli döretmek üçin glediçiýany öwrenmegi dowam etdirýäris” – diýip, barlaghananyň ýolbaşçysy Altyn Rahmanowa belleýär.

Glediçiýa gymmatly seýilgäh agajy hökmünde giňden peýdalanylýar, toprak gatlagynyň şorlaşmagyna çydamly, yssa, gurakçylyga we doňakçylyga çydamlylygy bilen tapawutlanýar. Onuň ömür dowamlylygy, takmynan, 100 ýyl.
Lukmançylykda ýapraklaryň düzümindäki gan basyşy peseldýän alkaloid triakantin peýdalanylýar. Şeýle-de, glediçiýa iýmit siňdiriş ulgamynyň kesellerini bejermekde ulanylýar. Ol iýmit goşundysy, sazlaýjy, goýaldyjy we gel emele getiriji hökmünde azyk, dokma, farmasewtika senagatynda we lukmançylykda hem peýdalanylýar.


şu gün 00:09
1.6k+

«Jeýms Webb» teleskopy iň uzakdaky «MoM-z14» galaktikasyny surata düşürdi

Astronomlar «Jeýms Webb» kosmos teleskopunyň kömegi bilen häzirki wagtda mälim bolan galaktikalaryň iň uzakdakysyny tapdylar. «MoM-z14» diýlip atlandyrylýan bu galaktikanyň şuglasynyň Ýer şaryna ýetmegi üçin takmynan 13,5 milliard ýyllyk ýol gerek bolýar...

07.02.2026 22:33
6.8k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

07.02.2026 17:42
3.2k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

07.02.2026 02:25
4.8k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...