Kadasyz uky aterosklerozyň güýjemek howpuny 33-40% ýokarlandyryp biler

  • 15.04.2023 10:54
  • 17k+

Amerikaly lukmanlar kadasyz ukynyň koronar arteriýada holesterin dykynlarynyň döremek ähtimallygyny, şeýle hem aterosklerozyň beýleki ýüze çykmalarynyň töwekgelçiligini takmynan 33-40% ýokarlandyrýandygyny anykladylar. Bu barada Amerikanyň ýüregi öwreniş assosiasiýasynyň (AHA) metbugat gullugy habar berdi.

Düzgün bolşy ýaly, ateroskleroz gan damarlarynyň diwarlarynda holesteriniň ýygnanmagy netijesinde ýüze çykýar, bu bolsa olaryň galyňlaşmagyna, kalsiniň ýygnanmagyna we çeýeliginiň ýitmegine sebäp bolýar. Munuň takyk sebäpleri alymlara entek belli däl, ýöne soňky gözegçilikler aterosklerozyň döremek ähtimallygynyň ýeterlik iýmitlenmezlik we ýaramaz endikleriň bolmagy bilen ýokarlanýandygyny görkezýär.
Gözlegçiler şuňa meňzeş usulda aterosklerozyň ösüşine wagtly-wagtynda ukyňy almazlygyň we uky ýetmezçiliginiň täsir edýändigini anykladylar. Alymlar ABŞ-nyň ortaça 69 ýaş töweregindäki 2000 müňden gowrak ýaşaýjysynyň durmuşyny synlamagyň barşynda şeýle netijä geldiler. Bu adamlaryň hemmesi aterosklerozyň ösmegine täsirini ýetirýän ähli töwekgelçilik faktorlaryny öwrenmäge gönükdirilen MESA taslamasyna gatnaşdylar.


düýn 07:51
5.2k+

Açlyk – beýnide: alymlar doýanyňdan soň hem ýene iýmek isleginiň sebäbini düşündirdiler

Iňlis alymlarynyň täze barlagy adamlaryň doýagarna nahar iýenlerinden soň hem näme üçindir ýene ýeňil-ýelpaý iýmitlerden ýüz öwrüp bilmeýändikleriniň sebäbini düşündirýär. Gündogar Angliýa we Plimut uniwersitetleriniň hünärmenleri öz geçiren barlaglarynda adam bedeni fiziki taýdan doýan hem bolsa, beýniniň iýmitleriň suratyndan we ysyndan täsirlenmegi dowam edýändigini ýüze çykardylar...

05.03.2026 11:32
4.2k+

Kanadaly ýigit gen redaktirlemesi arkaly seýrek duş gelýän keselden saplanan ilkinji adam boldy

Kanadanyň Britan Kolumbiýasy prowinsiýasynyň 19 ýaşly ýaşaýjysy Taý Sperl dünýäde DNK-nyň praým-redaktirlemesi tehnologiýasynyň kömegi bilen seýrek duş gelýän genetik keselden doly saplanan ilkinji näsag boldy...

26.02.2026 12:35
5.3k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.8k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...