Kadasyz uky aterosklerozyň güýjemek howpuny 33-40% ýokarlandyryp biler

  • 15.04.2023 10:54
  • 17k+

Amerikaly lukmanlar kadasyz ukynyň koronar arteriýada holesterin dykynlarynyň döremek ähtimallygyny, şeýle hem aterosklerozyň beýleki ýüze çykmalarynyň töwekgelçiligini takmynan 33-40% ýokarlandyrýandygyny anykladylar. Bu barada Amerikanyň ýüregi öwreniş assosiasiýasynyň (AHA) metbugat gullugy habar berdi.

Düzgün bolşy ýaly, ateroskleroz gan damarlarynyň diwarlarynda holesteriniň ýygnanmagy netijesinde ýüze çykýar, bu bolsa olaryň galyňlaşmagyna, kalsiniň ýygnanmagyna we çeýeliginiň ýitmegine sebäp bolýar. Munuň takyk sebäpleri alymlara entek belli däl, ýöne soňky gözegçilikler aterosklerozyň döremek ähtimallygynyň ýeterlik iýmitlenmezlik we ýaramaz endikleriň bolmagy bilen ýokarlanýandygyny görkezýär.
Gözlegçiler şuňa meňzeş usulda aterosklerozyň ösüşine wagtly-wagtynda ukyňy almazlygyň we uky ýetmezçiliginiň täsir edýändigini anykladylar. Alymlar ABŞ-nyň ortaça 69 ýaş töweregindäki 2000 müňden gowrak ýaşaýjysynyň durmuşyny synlamagyň barşynda şeýle netijä geldiler. Bu adamlaryň hemmesi aterosklerozyň ösmegine täsirini ýetirýän ähli töwekgelçilik faktorlaryny öwrenmäge gönükdirilen MESA taslamasyna gatnaşdylar.


09.02.2026 21:04
5.6k+

Iki aýlyk bäbekleriň beýnisi çak edilişinden has ösen bolup çykdy

Görüp oturylsa, bäbekler eýýäm iki aýlyk wagtlarynda janly we jansyz zatlary biri-birinden tapawutlandyrmagy başarýan ekenler. Munuň şeýledigini beýniniň ösüşiniň we daşky dünýäni işjeň tertipleşdirmegiň öňki çak edilişinden has ir başlanýandygyny görkezýän kognitiw ukyplar baradaky täze barlaglar hem subut edýär diýip, Nature Neuroscience žurnaly habar berýär...

08.02.2026 18:42
3.5k+

Olar aňsat bildirmeýärler: barlaglar gyzlaryň hem autizmden az ejir çekmeýändigini görkezdi

Şwesiýanyň Karolinska institutynyň alymlary tarapyndan geçirilen barlaglar autizm baradaky öňki düşünjeleri düýpgöter üýtgedýär. Täze maglumata görä, gyzlar hem autizm spektriniň bozulmalaryndan oglanlardan az ejir çekmeýärler...

07.02.2026 15:29
5.7k+

Tramp dermanlary arzan tapmaga kömek edýän TrumpRx saýtyny işe girizdi

ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp amerikanlara lukmanlaryň görkezmesi boýunça satyn alyp bolýan dermanlary arzan bahadan tapmaga kömek etjek TrumpRx saýtynyň işe girizilendigini habar berdi. TrumpRx — bu dermanlary gönüden-göni satmaýan hökümet web-saýtydyr...

06.02.2026 16:41
2.2k+

Aşgabatda UNFPA-nyň ýokanç kesellerde göwrelilige gözegçilik boýunça halkara okuw maslahaty geçirildi

2026-njy ýylyň 2-4-nji fewraly aralygynda BMG-niň binasynda inçekeseli bolan aýallarda göwrelilige gözegçilik etmegiň aýratynlyklaryna we ftiziatriýa gullugy bilen hyzmatdaşlygy utgaşdyrmak meselelerine bagyşlanan üç günlük okuw maslahaty geçirildi...