Türkmenistanda kömekçi önelge tehnologiýalarynyň ulanylmagynyň Tertibi tassyklanyldy

  • 05.11.2021 08:23
  • 11k+

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri kömekçi önelge tehnologiýalarynyň (KÖT) ulanylmagynyň hem-de olaryň ulanylmagyna bildirilýän garşy görkezmeleriň we çäklendirmeleriň tertibini tassyklady. Degişli hukuk resminamasy Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň saýtynda ýerleşdirildi.

Resminama laýyklykda, kömekçi önelge tehnologiýalaryny ulanmaga ýokary lukmançylyk bilimi bolan we bellenilen tertipde ýörite taýýarlygy geçen we saglygy goraýyş edaralarynda işleýän Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ygtyýarnama alan adamlaryň hukugy bardyr.

KÖT-leri ulanmaga ikisiniň hem ýazmaça razylygy bolan mahalynda är-aýalyň, şeýle hem ýüz tutan pursatynda nikada durmaýan aýalyň hukuklary bardyr.

KÖT-lery ulanmagyň görkezijilerini anyklamak we önelgesizligiň sebäbini kesgitlemek üçin başlangyç 5 sany barlag geçirilýär. Önelgesizligiň sebäbini anyklamagyň möhleti 6 aýdan geçmeýär.

Önelgesizligiň sebäbi anyklanylandan hem-de konserwatiw we hirurgiki bejergi geçirilenden soň 9-12 aýyň dowamynda göwrelilik gazanylmasa, onda näsaglar KÖT maksatnamasyna ugradylýar.

KÖT meýilnamasyny taýýarlamakda, ýöriteleşdirilen saglygy goraýyş kömegini bermek basgançagynda KÖT-lerini ulanmaga otnositel we absolýut garşylyklaryny anyklamak üçin erkekde we aýalda degişli barlaglar geçirilýär.

Kömekçi önelge tehnologiýalary diýlip önelgesizligi bejermegiň usullaryna düşünilýär, olar ulanylan mahalynda, göwrede çaga galmagyň aýry-aýry ýa-da ähli tapgyrlary hem-de düwünçegiň irki ösüşi, şol sanda donorlara degişli ýa-da aýratyn şertlerde saklanylan (kriokonserwirlenen) jyns öýjükleriniň, bedeniň önelge agzalarynyň dokumalarynyň we düwünçegiň peýdalanylmagy bilen, enäniň (surrogat ene) bedeninden daşarda amala aşyrylýar.


26.02.2026 12:35
4.7k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

16.02.2026 14:19
4k+

Türkmen lukmanlary rak keseliniň öňüni almakda Sloweniýanyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşdy

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hünärmenlerinden ybarat wekiliýet Sloweniýanyň ýatgynyň boýunjygynyň rak keselini irki anyklaýyş we öňüni alyş boýunça öňdebaryjy tejribesini öwrenmek üçin Lýublýana şäherine tanyşlyk saparyny amala aşyrdy...