Türkmenistanda kömekçi önelge tehnologiýalarynyň ulanylmagynyň Tertibi tassyklanyldy

  • 05.11.2021 08:23
  • 11k+

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri kömekçi önelge tehnologiýalarynyň (KÖT) ulanylmagynyň hem-de olaryň ulanylmagyna bildirilýän garşy görkezmeleriň we çäklendirmeleriň tertibini tassyklady. Degişli hukuk resminamasy Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň saýtynda ýerleşdirildi.

Resminama laýyklykda, kömekçi önelge tehnologiýalaryny ulanmaga ýokary lukmançylyk bilimi bolan we bellenilen tertipde ýörite taýýarlygy geçen we saglygy goraýyş edaralarynda işleýän Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ygtyýarnama alan adamlaryň hukugy bardyr.

KÖT-leri ulanmaga ikisiniň hem ýazmaça razylygy bolan mahalynda är-aýalyň, şeýle hem ýüz tutan pursatynda nikada durmaýan aýalyň hukuklary bardyr.

KÖT-lery ulanmagyň görkezijilerini anyklamak we önelgesizligiň sebäbini kesgitlemek üçin başlangyç 5 sany barlag geçirilýär. Önelgesizligiň sebäbini anyklamagyň möhleti 6 aýdan geçmeýär.

Önelgesizligiň sebäbi anyklanylandan hem-de konserwatiw we hirurgiki bejergi geçirilenden soň 9-12 aýyň dowamynda göwrelilik gazanylmasa, onda näsaglar KÖT maksatnamasyna ugradylýar.

KÖT meýilnamasyny taýýarlamakda, ýöriteleşdirilen saglygy goraýyş kömegini bermek basgançagynda KÖT-lerini ulanmaga otnositel we absolýut garşylyklaryny anyklamak üçin erkekde we aýalda degişli barlaglar geçirilýär.

Kömekçi önelge tehnologiýalary diýlip önelgesizligi bejermegiň usullaryna düşünilýär, olar ulanylan mahalynda, göwrede çaga galmagyň aýry-aýry ýa-da ähli tapgyrlary hem-de düwünçegiň irki ösüşi, şol sanda donorlara degişli ýa-da aýratyn şertlerde saklanylan (kriokonserwirlenen) jyns öýjükleriniň, bedeniň önelge agzalarynyň dokumalarynyň we düwünçegiň peýdalanylmagy bilen, enäniň (surrogat ene) bedeninden daşarda amala aşyrylýar.


18.03.2026 19:44
2.4k+

2030-njy ýyla çenli inçekeseli ýok etmek boýunça Aşgabatda maslahat geçirildi

BMG-niň Aşgabatdaky binasynda Bütindünýä inçekesele garşy göreş gününe bagyşlanan ylmy-amaly okuw maslahaty geçirildi. Çäräni BSGG-niň Türkmenistandaky ýurt boýunça edarasy gurady. Maslahatyň esasy mowzugy 2030-njy ýyla çenli inçekeseli ýok etmek baradaky maksada ýetmek üçin görülmeli çäreleri ara alyp maslahatlaşmak boldy...

10.03.2026 19:18
7.4k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.9k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...