Ys duýuşyň peselmegi, entek ýatkeşlik bilen bagly mesele döremezden öň hem, Alsgeýmer keseliniň ilkinji alamatlarynyň biri bolup biler. Bu Germaniýanyň Neýrodegeneratiw keselleri öwreniş merkeziniň we Mýunheniň Lýudwig-Maksimilian uniwersitetiniň alymlarynyň gelen netijesidir.
Barlagyň netijeleri Nature Communications žurnalynda çap edildi.
Alymlar beýnidäki immun öýjükleriniň adatdan daşary signallara jogap hökmünde ys duýmak funksiýasy üçin jogapkär nerw süýümlerini ýok edip başlaýandygyny anykladylar. Bu proses keseliň irki tapgyrlarynda başlaýar we kognitiw bozulmalardan öň ýüze çykyp biler.
Barlag laboratoriýa syçanlarynda, şeýle hem ölen hassalaryň beýni dokumalaryny we pozitron emissiýa tomografiýasynyň maglumatlaryny ulanmak arkaly geçirildi.
Alymlaryň sözlerine görä, beýniniň yslary duýmaklyga jogapkär beýni bölekleri bolan dem alyş nokady bilen beýni ýadrosynyň arasyndaky baglanyşyklarda üýtgeşmeler bolup geçýär.
"Beýni ýadrosy köp fiziologiki mehanizmleri düzgünleşdirýär. Bulara, mysal üçin, beýnide gan aýlanyş, uky we oýalyk siklleri hem-de duýgy maglumatlaryny gaýtadan işlemek girýär. Soňkysy, hususan-da, ys duýuş duýgusyna degişlidir" - diýip, barlagyň esasy awtory Lars Paeger belledi.
Şeýle hem, alymlar nerw öýjükleriniň membranalarynyň gurluşynda olaryň zaýalanmagyna sebäp bolup biljek üýtgeşmeleri tapdylar. Olar bu açyşyň keseli irki döwründe anyklamaga we bejergä ir başlamaga kömek edip biljekdigine ynanýarlar.
