Her planetanyň öz owazy bar: NASA teleskop maglumatlaryny saza öwürdi

  • 10.03.2026 11:37
  • 2.3k+

NASA-nyň hünärmenleri «Çandra» obserwatoriýasy tarapyndan alnan Ýupiter, Saturn we Uran planetalarynyň şekillerini owaz sazlaşygyna öwürdiler. Ýakynda bolup geçen planetalaryň parady döwründe ýygnalan bu ylmy maglumatlar sonifikasiýa arkaly audio görnüşine getirildi.

Sonifikasiýa – ylmy maglumatlary ses arkaly aňlatmagyň usulydyr. Planetalaryň ýagtylygy, ýerleşişi we energiýasy ýaly ölçegleri sazyň aýratynlyklaryna — inip-çykyşyna, öwüşginine we heňine öwrülýär. «Çandra» teleskopy planetalardan serpigýän Günüň rentgen şöhlelerini we ýokary energiýaly radiasiýasyny hasaba alýar. Soňra bu sanly maglumatlar ýörite «işjeňleşdirme çyzygy» planetanyň halkalaryndan ýa-da polýar lowurdysyndan geçen wagty sese öwrülip, saz emele gelýär.

Şunlukda her planetanyň özboluşly «sazynyň» bardygy ýüze çykaryldy. Ýupiteriň sazy planetadaky örän güýçli magnit meýdany we polýar lowurdylary sebäpli şemalyň sesine meňzeş bolup eşidilýär. Saturnyň meşhur halkalary müňlerçe ownuk bölejiklerden ybarat bolansoň, «işjeňleşdirme çyzygy» olaryň üstünden geçende tolkunly we zogulda meňzeş sazy döredýär, pes notalar bolsa Saturnyň äpet we agramlydygyny alamatlandyrýar. Beýleki iki planeta garanyňda, Uranyň sazy has asuda we ýumşak äheňde. Onuň buzly halkalarynyň gurluşy inçe we dury sesler arkaly beýan edilýär.

NASA-nyň wekilleriniň aýtmagyna görä, şeýle taslamalar kosmos maglumatlaryny täzeçe kabul etmäge we olara has içgin düşünmäge kömek edýär.


10.04.2026 16:10
5.5k+

Hemra suratlarynyň geliş tizligi birnäçe minuta çenli gysgaldy

Hemra operatorlary Ýeriň şekillerini surata alanlaryndan soň birnäçe minutyň içinde ibermäge başladylar. Vantor kompaniýasynyň WorldView Legion hemrasy tarapyndan geçirilen tehnologiýa görkezilişi, iki ýyl......

09.04.2026 09:31
3.8k+

Ýapon fizikleri hiç haçan solmaýan suratlary çap etmegi öwrendiler

Ýaponiýaly alymlaryň topary kremniý nanosferaly ýörite boýaglary ulanyp, gurluşly reňkler bilen çap etmek usulyny işläp düzdi. Bu tehnologiýa Advanced Materials žurnalynda beýan edildi....

08.04.2026 14:38
6.3k+

Bulary biz hiç wagt görmändik: NASA Aýyň arka tarapyndan pursatlary görkezdi

Aeronawtika we kosmos giňişligini öwrenmek boýunça milli müdirlik (NASA) Artemis II missiýasynyň dowamynda «Orion» kosmos gämisi bilen Aýyň daşyndan aýlanyp çykylan wagty alnan özboluşly fotosuratlary we......

07.04.2026 19:02
5.1k+

Biologlar gurbaganyň çagasyny arkasynda göterýän täze görnüşini tapdylar

Demirgazyk Peruwyň daglarynda gurbaganyň Gastrotheca mittaliiti diýlip atlandyrylan, torbaly täze görnüşi tapyldy we beýan edildi. Olaryň tapawutly aýratynlygy çagalaryny arkasyndaky ýörite deri torbada......