Her planetanyň öz owazy bar: NASA teleskop maglumatlaryny saza öwürdi

  • şu gün 11:37
  • 710

NASA-nyň hünärmenleri «Çandra» obserwatoriýasy tarapyndan alnan Ýupiter, Saturn we Uran planetalarynyň şekillerini owaz sazlaşygyna öwürdiler. Ýakynda bolup geçen planetalaryň parady döwründe ýygnalan bu ylmy maglumatlar sonifikasiýa arkaly audio görnüşine getirildi.

Sonifikasiýa – ylmy maglumatlary ses arkaly aňlatmagyň usulydyr. Planetalaryň ýagtylygy, ýerleşişi we energiýasy ýaly ölçegleri sazyň aýratynlyklaryna — inip-çykyşyna, öwüşginine we heňine öwrülýär. «Çandra» teleskopy planetalardan serpigýän Günüň rentgen şöhlelerini we ýokary energiýaly radiasiýasyny hasaba alýar. Soňra bu sanly maglumatlar ýörite «işjeňleşdirme çyzygy» planetanyň halkalaryndan ýa-da polýar lowurdysyndan geçen wagty sese öwrülip, saz emele gelýär.

Şunlukda her planetanyň özboluşly «sazynyň» bardygy ýüze çykaryldy. Ýupiteriň sazy planetadaky örän güýçli magnit meýdany we polýar lowurdylary sebäpli şemalyň sesine meňzeş bolup eşidilýär. Saturnyň meşhur halkalary müňlerçe ownuk bölejiklerden ybarat bolansoň, «işjeňleşdirme çyzygy» olaryň üstünden geçende tolkunly we zogulda meňzeş sazy döredýär, pes notalar bolsa Saturnyň äpet we agramlydygyny alamatlandyrýar. Beýleki iki planeta garanyňda, Uranyň sazy has asuda we ýumşak äheňde. Onuň buzly halkalarynyň gurluşy inçe we dury sesler arkaly beýan edilýär.

NASA-nyň wekilleriniň aýtmagyna görä, şeýle taslamalar kosmos maglumatlaryny täzeçe kabul etmäge we olara has içgin düşünmäge kömek edýär.


düýn 16:05
839

NASA geljekki Aý missiýalarynda «Vulcan» raketasyny ulanmagy göz öňünde tutýar

NASA agentligi geljekki Aý missiýalary üçin möhüm bölekleri üpjün etmekde United Launch Alliance kompaniýasyny saýlamagy meýilleşdirýär. Gürrüň «Vulcan» raketasynyň «Centaur V» diýlip atlandyrylýan ýokarky bölegi barada barýar...

düýn 15:46
1.8k+

Awstraliýada iň kiçijik opossumyň gizlin populýasiýasynyň yzlary tapyldy

Australian Zoologist ylmy žurnalynda çap edilen täze gözleg, Günorta Awstraliýanyň Ýork ýarym adasyndaky «Dhilba Guuranda-Innes» milli seýilgähinde kiçi girdenek opossumyň (Cercartetus lepidus) bolmagynyň mümkindigini görkezýär...

düýn 12:18
1.9k+

Aý howp astynda däl: NASA-nyň hasaplamalaryna görä 2024 YR4 asteroidi onuň gapdalyndan geçer

NASA-nyň Ýere golaý asman jisimlerini öwreniş merkeziniň hünärmenleri 2024 YR4 asteroidiniň hereket ugruny anykladylar we onuň 2032-nji ýylda Aý bilen çaknyşmak ähtimallygyny doly aradan aýyrdylar. Ozal 2032-nji ýylyň 22-nji dekabrynda urgy bolmak ähtimallygy 4,3% diýlip çaklanylypdy...

08.03.2026 18:02
5.8k+

Bill Geýts täze görnüşli «Natrium» atom stansiýasyny gurmaga rugsat aldy

ABŞ-nyň Ýadro kadalaşdyryş komissiýasy Bill Geýtsiň esaslandyran TerraPower kompaniýasyna Waýoming ştatynda «Natrium» kysymly täze nesil reaktoryny gurmaga resmi taýdan rugsat berdi. Netijede bu karar ýurtda şeýle görnüşdäki ilkinji täjirçilik maksatly atom stansiýasynyň gurulmagyna mümkinçilik berdi...