Her planetanyň öz owazy bar: NASA teleskop maglumatlaryny saza öwürdi

  • 10.03.2026 11:37
  • 2.3k+

NASA-nyň hünärmenleri «Çandra» obserwatoriýasy tarapyndan alnan Ýupiter, Saturn we Uran planetalarynyň şekillerini owaz sazlaşygyna öwürdiler. Ýakynda bolup geçen planetalaryň parady döwründe ýygnalan bu ylmy maglumatlar sonifikasiýa arkaly audio görnüşine getirildi.

Sonifikasiýa – ylmy maglumatlary ses arkaly aňlatmagyň usulydyr. Planetalaryň ýagtylygy, ýerleşişi we energiýasy ýaly ölçegleri sazyň aýratynlyklaryna — inip-çykyşyna, öwüşginine we heňine öwrülýär. «Çandra» teleskopy planetalardan serpigýän Günüň rentgen şöhlelerini we ýokary energiýaly radiasiýasyny hasaba alýar. Soňra bu sanly maglumatlar ýörite «işjeňleşdirme çyzygy» planetanyň halkalaryndan ýa-da polýar lowurdysyndan geçen wagty sese öwrülip, saz emele gelýär.

Şunlukda her planetanyň özboluşly «sazynyň» bardygy ýüze çykaryldy. Ýupiteriň sazy planetadaky örän güýçli magnit meýdany we polýar lowurdylary sebäpli şemalyň sesine meňzeş bolup eşidilýär. Saturnyň meşhur halkalary müňlerçe ownuk bölejiklerden ybarat bolansoň, «işjeňleşdirme çyzygy» olaryň üstünden geçende tolkunly we zogulda meňzeş sazy döredýär, pes notalar bolsa Saturnyň äpet we agramlydygyny alamatlandyrýar. Beýleki iki planeta garanyňda, Uranyň sazy has asuda we ýumşak äheňde. Onuň buzly halkalarynyň gurluşy inçe we dury sesler arkaly beýan edilýär.

NASA-nyň wekilleriniň aýtmagyna görä, şeýle taslamalar kosmos maglumatlaryny täzeçe kabul etmäge we olara has içgin düşünmäge kömek edýär.


düýn 23:19
765

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

düýn 15:59
1.3k+

NASA-nyň Mars synagyna gatnaşyjylar üzňelikde 200 gün geçirdiler

NASA tarapyndan guralan CHAPEA maksatnamasynyň ikinji tapgyryna gatnaşyjylar, Mars ekspedisiýasynyň şertlerini gaýtalaýan toplumyň içinde doly üzňelikde 200 günden gowrak wagt geçirdiler. Bu ylmy synag jemi......

10.05.2026 14:09
1.3k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

09.05.2026 11:01
5.1k+

ABŞ uçýan näbelli obýektler (UNO) baradaky resminamalaryň gizlinligini aýryp başlady

Pentagon näbelli anomal hadysalara degişli faýllary çap edip başlady....