Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

  • 09.03.2026 17:03
  • 1.4k+

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar.

Beýlor lukmançylyk kollejiniň ylmy işgäri Harini Tirumala bu ýagdaýy: «Rett sindromyna uçranlaryň çen bilen 65%-inde MECP2 belogy bütinleý ýitmeýär-de, onuň öndürilişi azalýar ýa-da DNK bilen birleşmek ukyby peselýär. Biz bu mutasiýa sezewar bolan beloklaryň neýronlardaky mukdaryny artdyrmagyň näsaglar üçin uly peýda berýändigini subut etdik» diýip, ýörite mysallar arkaly düşündirýär.

Alymlar genomyň özüni üýtgetmegiň deregine, belogyň sintezleniş işine täsir etmegi teklip etdiler. Munuň üçin olar sintetiki nukleotidleriň gysga zynjyryny döretdiler. Bu zynjyr MECP2 belogynyň seýrek we näsaz görnüşiniň emele gelmegini bökdeýär we beýleki peýdaly görnüşiniň öndürilmegini güýçlendirýär. Netijede öýjüklerde we täze doglan syçanlarda geçirilen synaglar bu usulyň neýronlaryň işini bölekleýin kadalaşdyrýandygyny görkezdi.

Rett sindromy — nerw ulgamynyň agyr genetik keseli bolup, ol köplenç gyz çagalarda duş gelýär. Adatça, keseliň ilkinji alamatlary çagalyk döwründe ýüze çykýar we çaga öň öwrenen geplemek we hereket etmek ukyplaryny ýitirip başlaýar. Häzirki wagta çenli bu keseliň doly bejergi usuly tapylmandy, emma täze açyş bu ugurda möhüm öwrülişik bolup biler diýen umydy döredýär.


05.06.2026 17:46
2.2k+

Beýik Britaniýada düwnük çişlerini ýok edýän sanjym synagdan geçirildi

Beýik Britaniýada «Amiwantamab» derman serişdesiniň kliniki barlaglary tamamlandy. Synaglaryň dowamynda kelläniň we boýnuň düwnük keseliniň agyr görnüşlerinden ejir çekýän hassalaryň käbirinde çişleriň ep-esli......

05.06.2026 15:54
3.4k+

Hytaý dünýäde ilkinji bolup beýni implantynyň täjirçilik maksatly ulanylmagyna rugsat berdi

Hytaý dünýäde inwaziw «beýni–kompýuter» interfeýsiniň (Brain-Computer Interface, BCI) täjirçilik maksatly ulanylmagyny resmi taýdan tassyklan ilkinji ýurt boldy....

04.06.2026 07:25
4.9k+

Ýewropanyň saglygy goraýyş işgärleriniň tas üçden birinde düwnüge uçramak töwekgelçiligi bar

Ýewropanyň zähmet wezipelerinde howpsuzlyk we saglygy goramak baradaky agentliginiň (EU-OSHA) geçiren barlagy, Ýewropadaky lukmançylyk we durmuş üpjünçiligi pudagynyň işgärleriniň 29,5 göteriminiň iş......

03.06.2026 23:34
5.2k+

Parižiň golaýyndaky psihiatriýa hassahanasy näsaglary eşek terapiýasy arkaly bejerýär

Parižiň gündogaryndaky Wil-Ewrar hassahana toplumynda Fransiýada ýeke-täk eşek terapiýasy bölümi hereket edýär. Depressiýa, howsala, autizm, şizofreniýa we başga-da dürli keselli näsaglar bilen işleýän bu......