Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

  • 09.03.2026 17:03
  • 1.4k+

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar.

Beýlor lukmançylyk kollejiniň ylmy işgäri Harini Tirumala bu ýagdaýy: «Rett sindromyna uçranlaryň çen bilen 65%-inde MECP2 belogy bütinleý ýitmeýär-de, onuň öndürilişi azalýar ýa-da DNK bilen birleşmek ukyby peselýär. Biz bu mutasiýa sezewar bolan beloklaryň neýronlardaky mukdaryny artdyrmagyň näsaglar üçin uly peýda berýändigini subut etdik» diýip, ýörite mysallar arkaly düşündirýär.

Alymlar genomyň özüni üýtgetmegiň deregine, belogyň sintezleniş işine täsir etmegi teklip etdiler. Munuň üçin olar sintetiki nukleotidleriň gysga zynjyryny döretdiler. Bu zynjyr MECP2 belogynyň seýrek we näsaz görnüşiniň emele gelmegini bökdeýär we beýleki peýdaly görnüşiniň öndürilmegini güýçlendirýär. Netijede öýjüklerde we täze doglan syçanlarda geçirilen synaglar bu usulyň neýronlaryň işini bölekleýin kadalaşdyrýandygyny görkezdi.

Rett sindromy — nerw ulgamynyň agyr genetik keseli bolup, ol köplenç gyz çagalarda duş gelýär. Adatça, keseliň ilkinji alamatlary çagalyk döwründe ýüze çykýar we çaga öň öwrenen geplemek we hereket etmek ukyplaryny ýitirip başlaýar. Häzirki wagta çenli bu keseliň doly bejergi usuly tapylmandy, emma täze açyş bu ugurda möhüm öwrülişik bolup biler diýen umydy döredýär.


09.04.2026 20:12
7.5k+

Welomenziller Aşgabat we Arkadag şäherlerinden başlap, ähli welaýatlara uzady

Bütindünýä saglyk güni mynasybetli köpçülikleýin welosipedli ýörişler we beýleki sport çäreleri diňe bir Aşgabatda däl, eýsem Arkadag şäherinde hem-de ýurduň ähli welaýatlarynda geçirildi....

09.04.2026 14:53
2.5k+

Türkiýe düwnük keseline garşy dermanyň ilkinji synaglaryny üstünlikli tamamlady

Türkiýäniň saglygy saklaýyş ministri Kemal Memişoglynyň habar bermegine görä, ýurduň özünde taýýarlanan rak keseline garşy ilkinji derman kliniki synaglaryň birinji tapgyrynda örän gowy netijeleri görkezdi....

08.04.2026 07:19
7.8k+

Türkmenistanyň Prezidenti Bütindünýä saglyk güni mynasybetli köpçülikleýin welosipedli ýörişe gatnaşdy

Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow Bütindünýä saglyk güni mynasybetli guralan köpçülikleýin welosipedli ýörişe gatnaşdy diýip, «Watan» habarlar gepleşiginde habar berildi. Döwlet Baştutany......

03.04.2026 21:00
3.7k+

Gazagystanda şu ýyl düwnük keseline garşy täze derman serişdesini hasaba almaga taýýarlanýarlar

Gazagystanly alymlar rak keseline garşy göreşýän DVC derman serişdesini işläp taýýarlamagy dowam etdirýär. Kliniki synaglaryň 2026-njy ýylda tamamlanmagyna garaşylýar, şondan soň ony hasaba almak üçin......