Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

  • 09.03.2026 17:03
  • 1.4k+

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar.

Beýlor lukmançylyk kollejiniň ylmy işgäri Harini Tirumala bu ýagdaýy: «Rett sindromyna uçranlaryň çen bilen 65%-inde MECP2 belogy bütinleý ýitmeýär-de, onuň öndürilişi azalýar ýa-da DNK bilen birleşmek ukyby peselýär. Biz bu mutasiýa sezewar bolan beloklaryň neýronlardaky mukdaryny artdyrmagyň näsaglar üçin uly peýda berýändigini subut etdik» diýip, ýörite mysallar arkaly düşündirýär.

Alymlar genomyň özüni üýtgetmegiň deregine, belogyň sintezleniş işine täsir etmegi teklip etdiler. Munuň üçin olar sintetiki nukleotidleriň gysga zynjyryny döretdiler. Bu zynjyr MECP2 belogynyň seýrek we näsaz görnüşiniň emele gelmegini bökdeýär we beýleki peýdaly görnüşiniň öndürilmegini güýçlendirýär. Netijede öýjüklerde we täze doglan syçanlarda geçirilen synaglar bu usulyň neýronlaryň işini bölekleýin kadalaşdyrýandygyny görkezdi.

Rett sindromy — nerw ulgamynyň agyr genetik keseli bolup, ol köplenç gyz çagalarda duş gelýär. Adatça, keseliň ilkinji alamatlary çagalyk döwründe ýüze çykýar we çaga öň öwrenen geplemek we hereket etmek ukyplaryny ýitirip başlaýar. Häzirki wagta çenli bu keseliň doly bejergi usuly tapylmandy, emma täze açyş bu ugurda möhüm öwrülişik bolup biler diýen umydy döredýär.


20.04.2026 16:07
9.1k+

Barlag: Gazly suw artykmaç agramyň garşysyna göreşmäge we maddalaryň alyş-çalşyny çaltlaşdyrmaga kömek edip bilermi?

Gazly suw köplenç agramy azaltmagyň serişdesi hasaplanýar, sebäbi onuň düzüminde bar bolan uglerod dioksidi (CO2) dokluk duýgusyny döredip bilýär. Şeýle hem, ol iýmiti çalt siňdirýär we gandaky glýukozanyň......

20.04.2026 15:54
6k+

Osteoartroz ýekeje sanjym arkaly bejeriler

Boulderdäki Kolorado uniwersitetiniň alymlary osteoartrozdaky bogunlaryň dargama prosesini yzyna öwürmäge ukyply dermanlary ýetirmegiň täzeçil ulgamyny döretdiler. Haýwanlar arkaly geçirilen tejribeler......

16.04.2026 16:48
5k+

Pekin lukmançylyk uniwersitetiniň wekiliýeti Arkadag şäherine baryp gördi

15-nji aprelde Pekiniň hytaý lukmançylygy uniwersitetiniň rektory Tan Çžişuwyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet Arkadag şäherinde ýerleşýän Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat......

15.04.2026 23:40
3k+

BAE-de semizlige garşy dünýäde gerdejik görnüşli ilkinji derman ulanmaga rugsat berildi

Birleşen Arap Emirliklerinde semizlige garşy dünýäde ilkinji gerdejik görnüşindäki dermanyň ulanylmagy makullandy. Bu barada «Khaleej Times» neşiri habar berýär....