Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

  • 23.02.2026 18:12
  • 5.9k+

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär.

Barlagyň awtorlarynyň biri doktor Hloýa Keýsiniň aýtmagyna görä, köpçülikleýin saglygy goraýyş başlangyçlary adatça semizlik we süýji keseli ýaly fiziki netijelere üns berýärler. Emma iýmitiň ruhy saglyga, aýratyn-da energetiki gymmaty ýokary, ýöne peýdaly maddalary az bolan içgileriň täsiri entek ýeterlik derejede öwrenilmedi.
2023-nji ýylyň maglumatlary her bäş çaganyň we ýetginjegiň biriniň ruhy bozulmalardan ejir çekýändigini görkezýär. Was-waslyk, howsala düşmeklik bolsa häzirki ýetginjeklerde iň köp duş gelýän alamatlaryň biridir.
Barlaglarda ýetginjeklere gazlandyrylan içgiler, energetikler, şerbetler, süýjili çaýlar we kofeler, şeýle hem süýtli kokteýller berildi. 
Netijeler süýji içgileri köp içmegiň gönüden-göni was-waslyga getirmese-de, ikisiniň arasynda durnukly baglanyşygyň bardygyny görkezdi.

«Häzirlikçe biz munuň gönümel sebäbi diýip, tassyklap bilmesek-de, bu barlag ýaşlarda süýji içgileri içmek bilen dowul alamatlarynyň arasyndaky zyýanly arabaglanyşygy ýüze çykardy. Soňky ýyllarda was-wasa düşüp ýören ýetginjekler has-da köpeldi, şonuň üçin munuň dowam etmeginiň öňüni almak üçin üýtgedip boljak durmuş endiklerini anyklamak örän möhümdir» diýip, Keýsi barlagyň maksadyny düşündirýär.


10.03.2026 19:18
7.3k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2.1k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...