«Jeýms Webb» teleskopy iň uzakdaky «MoM-z14» galaktikasyny surata düşürdi

  • 09.02.2026 00:09
  • 2k+

Astronomlar «Jeýms Webb» kosmos teleskopunyň kömegi bilen häzirki wagtda mälim bolan galaktikalaryň iň uzakdakysyny tapdylar. «MoM-z14» diýlip atlandyrylýan bu galaktikanyň şuglasynyň Ýer şaryna ýetmegi üçin takmynan 13,5 milliard ýyllyk ýol gerek bolýar. Bu galaktika Uly partlamadan bary-ýogy 280 million ýyl soňra döräpdir.
NIRSpec ýakyn infragyzyl diapazon spektrografynyň kömegi bilen rekord derejedäki z = 14,44 gyzyl süýşmesi hasaba alyndy. Munuň özi galaktikanyň «Kosmos säheri» (Cosmic Dawn) döwrüne degişlidigini tassyklaýar.
Alymlar «MoM-z14» galaktikasynyň absolýut ultramelewşe ýalkymy 20,2 ýyldyz ululygyna deň bolan adaty bolmadyk ýagtylygyny bellediler. Irki Älemdäki şeýle ulgamlaryň dykyzlygy ««Jeýms Webb-iň» missiýasy başlanmazdan öň kabul edilen nazary modellerdäki görkezijilerden 182 esse ýokarydyr.  Bu hakykat galaktikalaryň ilkinji ýüzlerçe million ýyldaky pes massasy we gowşak ösüşi baradaky öňki düşünjelere şübhe döredýär.
Spektroskopiýa maglumatlaryna görä, «MoM-z14» galaktikasynda soňky 5 million ýylyň dowamynda ýyldyzlaryň emele gelme depgini tas 10 esse ýokarlandy. Galaktikanyň gurluşynda tozan bölejikleri ýok diýen ýaly, ýöne onda örän uly göwrümli ýaş ýyldyzlar agdyklyk edýär. Bu bolsa ultramelewşe şöhleleriniň hiç hili päsgelçiliksiz daşary çykmagyny üpjün edýän esasy sebäpdir. 


düýn 23:18
395

π0.7 roboty öň öwredilmedik işleri-de ýerine ýetirip başlady

San-Fransiskoda ýerleşýän Physical Intelligence kompaniýasy robotlar üçin niýetlenen täze π0.7modelini tanyşdyrdy. Bu model robotlara öň hiç wagt öwredilmedik işlerini ýerine ýetirmäge-de mümkinçilik berýär.......

düýn 23:05
317

Parallel aň: Alymlar beýnide astrosit esasly ikinji aragatnaşyk ulgamyny tapdylar

Nýu-Ýork uniwersitetiniň alymlary uzak wagtlap diňe kömekçi öýjükler hasaplanýan astrositleriň beýnide özleriniň giň aragatnaşyk ulgamyny emele getirýändigini anykladylar....

12.05.2026 23:21
6.4k+

Mehiko her aýda 1,5 santimetr ýere çökýär: NASA howply ýagdaýy hasaba aldy

NASA-nyň radiolokasiýa ulgamynyň maglumatlaryna görä, Meksikanyň paýtagty Mehiko şäheri her aýda ortaça 1,5 santimetr ýere çökýär....

12.05.2026 14:59
837

NASA: «Artemis II» missiýasy gyzlary kosmosa uçmaga höweslendirdi

Kristina Kukuň gatnaşmagyndaky «Artemis II» missiýasy dünýä ýüzündäki ähli gyzlar üçin älem giňişligine barýan ýoluň zenanlar üçin hem açykdygy baradaky möhüm habar boldy. Munuň şeýledigi NASA-nyň orbitadaky......