Astronomlar «Jeýms Webb» kosmos teleskopunyň kömegi bilen häzirki wagtda mälim bolan galaktikalaryň iň uzakdakysyny tapdylar. «MoM-z14» diýlip atlandyrylýan bu galaktikanyň şuglasynyň Ýer şaryna ýetmegi üçin takmynan 13,5 milliard ýyllyk ýol gerek bolýar. Bu galaktika Uly partlamadan bary-ýogy 280 million ýyl soňra döräpdir.
NIRSpec ýakyn infragyzyl diapazon spektrografynyň kömegi bilen rekord derejedäki z = 14,44 gyzyl süýşmesi hasaba alyndy. Munuň özi galaktikanyň «Kosmos säheri» (Cosmic Dawn) döwrüne degişlidigini tassyklaýar.
Alymlar «MoM-z14» galaktikasynyň absolýut ultramelewşe ýalkymy 20,2 ýyldyz ululygyna deň bolan adaty bolmadyk ýagtylygyny bellediler. Irki Älemdäki şeýle ulgamlaryň dykyzlygy ««Jeýms Webb-iň» missiýasy başlanmazdan öň kabul edilen nazary modellerdäki görkezijilerden 182 esse ýokarydyr. Bu hakykat galaktikalaryň ilkinji ýüzlerçe million ýyldaky pes massasy we gowşak ösüşi baradaky öňki düşünjelere şübhe döredýär.
Spektroskopiýa maglumatlaryna görä, «MoM-z14» galaktikasynda soňky 5 million ýylyň dowamynda ýyldyzlaryň emele gelme depgini tas 10 esse ýokarlandy. Galaktikanyň gurluşynda tozan bölejikleri ýok diýen ýaly, ýöne onda örän uly göwrümli ýaş ýyldyzlar agdyklyk edýär. Bu bolsa ultramelewşe şöhleleriniň hiç hili päsgelçiliksiz daşary çykmagyny üpjün edýän esasy sebäpdir.
«Jeýms Webb» teleskopy iň uzakdaky «MoM-z14» galaktikasyny surata düşürdi
- şu gün 00:09
- 239