ABŞ-ly hirurglar hassany 48 sagatlap öýkensiz diri saklamagy başardylar

  • 05.02.2026 11:56
  • 5.7k+

Amerikaly hirurglar näsagy iki gije-gündizläp öýkensiz diri saklamagy başardylar. Lukmaçylygyň bu haýran galdyryjy üstünligi barada ScienceAlert ylmy neşirde has içgin gürrüň berilýär.
33 ýaşly erkek adam agyr dümewden soň ölüm bilen ýaşaýyşyň arasynda galýar. Infeksiýa öýkenleri hatardan çykaryp, pnewmoniýanyň, sepsisiň we ýiti bronhial ýetmezçiliginiň döremegine sebäp bolýar. Bejerginiň peýdasyndan geçen, gaýta öýkenleriň özi ýokançlygyň çeşmesine öwrülýär. Has takygy, olary bedende saklamak, gönümel ölümi aňladýan derejä baryp ýetýär.
Şunlukda hirurglar ýaňy-ýakyna çenli mümkin däl diýlip hasap edilen çözgüde gelýärler we iki öýkeni hem bütinleý aýyrýarlar. Näsagy bolsa ABŞ-nyň Demirgazyk-Günbatar uniwersitetinde işlenip düzülen doly emeli öýken ulgamyna (TAL) çatýarlar. Ol gany kislorod bilen baýlaşdyryp, gan aýlanyşygyny dolandyrýar we ýürege düşýän agramy azaldýar.
Şeýlelikde, bu geň ykbally hassa, tä donor agzalary tapylýança 48 sagatlap öýkensiz ýaşaýar. Ondan soň bolsa transplantasiýa amala aşyrylýar.  
Bu wakadan bäri iki ýyldan gowrak wagt geçen hem bolsa, lukmanlar oturdylan öýkenleriň kadaly işleýändigini aýdýarlar. 
Bu ýagdaý lukmançylykda örän uly öňegidişlik hasap edilýär. Çünki bu tehnologiýa öňler oturtmak mümkin däl hasap edilen öýkeni-de transplantasiýa edip bolýandygyny aňladyp, öýkeni agyr hem ýiti şikesli näsaglarda sagalmaga uly umyt döredýär.


10.03.2026 19:18
7.3k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2.1k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...