Hindistanda Nipah wirusynyň ýüze çykmagy sebäpli Aziýanyň howa menzillerinde gözegçilik güýçlendirildi

  • 30.01.2026 11:41
  • 9.6k+

Hindistanyň Günbatar Bengaliýa ştatynda Nipah wirusy bilen kesellemegiň iki ýagdaýy ýüze çykarylandan soň, birnäçe Aziýa ýurtlarynyň howa menzillerinde sanitar gözegçiligi güýçlendirildi. Bu barada «The Guardian» neşiri habar berýär.
Tailand, Nepal we Wýetnam Hindistandan gelýän ýolagçylary goşmaça barlagdan geçirmek düzgünini girizdi. Mýanma döwleti Günbatar Bengaliýa zerur bolmadyk syýahatlardan saklanmagy maslahat berdi. Hytaý serhetýaka sebitlerinde öňüni alyş çärelerini güýçlendirdi. Gyrgyzystanda, Gazagystanda we Özbegistanda hem serhet geçiş nokatlarynda lukmançylyk gözegçiligi berkidildi.
Şol bir wagtyň özünde, Hindistanyň häkimiýetleri hassalaryň sanynyň artýandygy baradaky habarlary «çaklama we nädogry» diýip atlandyrýar. Ýurduň Saglygy goraýyş ministrligi soňky bir aýyň dowamynda diňe iki keselleme ýagdaýynyň hasaba alnandygyny tassyklady. Hassalaryň ýagdaýy barada maglumat berilmeýär. Ministrligiň maglumatlaryna görä, hassalar bilen galtaşykda bolan 200-e golaý adam barlagdan geçirildi, täze wirus ojaklary ýüze çykarylmady we keseliň ýaýramagynyň öňüni almak başartdy. Karantine alnan beýleki adamlaryň barlag netijeleri otrisatel boldy.
Hindistanyň Saglygy goraýyş ministrligi ilatyň öz howpsuzlygy barada biynjalyk bolmagyna hiç hili sebäbiň ýokdugyny aýdýar.
Köp ýurtlaryň howsalalary bu wirusyň ýokary ölüm derejesi (75%-e çenli) we oňa garşy ýörite bejerginiň ýa-da sanjymyň ýokdugy bilen baglanyşyklydyr. Nipah wirusy haýwanlardan, esasan hem doňuzlardan we uly ýarganatlardan (uçýan tilkiler) göni galtaşyk ýa-da olaryň galyndylary arkaly geçýär. Keseliň inkubasion döwri 4 günden 14 güne çenli dowam edýär. Onuň alamatlary hökmünde ýokary temperatura, ýüregiň bulanmagy, gaýtarma, dem almagyň kynlaşmagy we öýken sowuklamasy ýüze çykyp biler, agyr ýagdaýlarda bolsa beýniniň çişmegine sebäp bolýar.
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy (BSGG) Nipah wirusyny epidemiýa döretmek ähtimallygy ýokary bolan patogenleriň hataryna goşýar.


10.03.2026 19:18
6.9k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.5k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...