Tirannozawrlaryň ösüşi 40 ýyl dowam edipdir

  • 18.01.2026 15:13
  • 3.7k+

Ýyrtyjylaryň daşlaşan süňklerini öwrenmek boýunça şu wagta çenli geçirilen iň uly seljermeden soň paleontologlar tirannozawrlaryň doglandan soň 40 ýyl töweregi ösmegi dowam etdirendikleri barada netijä geldiler diýip, TASS-yň habarynda aýdylýar.

«Dört onýyllykda dowam eden  ösüş ýaş tirannozawrlara adaty bolmadyk şertli  tebigatyň agramly bölegine uýgunlaşmaga we öz ulalan gurşawlarynda köptaraply orny eýelemäge mümkinçilik berdi. Bu, tirannozawrlaryň Hek döwrüniň ahyrynda agdyklyk eden ýyrtyjylar hökmünde öz ornuny nädip gazanandygyny görkezýär» diýip, Çepman uniwersitetiniň professory Jek Horner düşündirýär.

Öň alymlaryň arasynda tirannozawrlaryň çalt ösüşi hakda belli bir pikir ýokdy. Käbir alymlar olaryň ösüşiniň esasan ömrüň ilkinji ýyllarynda bolup geçendigine, soňra bolsa onuň ep-esli haýallaýandygyna ynansalar, beýleki birleri ösüşiň artmagynyň onlarça ýylyň dowamynda ýuwaş-ýuwaşdan bolup geçendigi hakyndaky çaklamany öňe sürýärdiler.
Soňky gözlegde alymlar dürli ýaşdaky 17 tirannozawryň süňklerini barladylar. Barlag süňklerdäki ösüş halkalaryny öwrenmek dört görnüşli tejribe arkaly geçirildi we alnan maglumatlar süňk dokumasyndaky ýaş bilen baglanyşykly üýtgeşmeleri hasaba alýan täze statistik usul arkaly işlenildi.
Netijeler tirannozawrlaryň öň çak edilişi ýaly, 25 ýaşynda däl-de, 30 ýaşlarynyň ahyrynda, takmynan sekiz tonna agrama we adaty göwrüme ýetendigini görkezdi. Bu netije alymlaryň kiçi we orta ululykdaky tirannozawrlaryň Mezozoý döwrüniň ahyryndaky tebigy gurluşda tutan orny hakyndaky düşünjesini üýtgedýär.


11.05.2026 23:19
3.6k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

10.05.2026 14:09
1.4k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

10.05.2026 10:31
5.5k+

Horwatiýada bazaryň aşagyndan el degrilmedik rim gubury tapyldy

Horwatiýanyň Winkowsi şäherinde açyk bazaryň durkuny täzelemek işleri wagtynda arheologlar gadymy Sibalae şäherine degişli rim nekropolyny (gonamçylygyny) ýüze çykardy. Şol ýerde dolulygyna saklanyp galan we......

07.05.2026 14:36
3.4k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......