Tirannozawrlaryň ösüşi 40 ýyl dowam edipdir

  • 18.01.2026 15:13
  • 3.7k+

Ýyrtyjylaryň daşlaşan süňklerini öwrenmek boýunça şu wagta çenli geçirilen iň uly seljermeden soň paleontologlar tirannozawrlaryň doglandan soň 40 ýyl töweregi ösmegi dowam etdirendikleri barada netijä geldiler diýip, TASS-yň habarynda aýdylýar.

«Dört onýyllykda dowam eden  ösüş ýaş tirannozawrlara adaty bolmadyk şertli  tebigatyň agramly bölegine uýgunlaşmaga we öz ulalan gurşawlarynda köptaraply orny eýelemäge mümkinçilik berdi. Bu, tirannozawrlaryň Hek döwrüniň ahyrynda agdyklyk eden ýyrtyjylar hökmünde öz ornuny nädip gazanandygyny görkezýär» diýip, Çepman uniwersitetiniň professory Jek Horner düşündirýär.

Öň alymlaryň arasynda tirannozawrlaryň çalt ösüşi hakda belli bir pikir ýokdy. Käbir alymlar olaryň ösüşiniň esasan ömrüň ilkinji ýyllarynda bolup geçendigine, soňra bolsa onuň ep-esli haýallaýandygyna ynansalar, beýleki birleri ösüşiň artmagynyň onlarça ýylyň dowamynda ýuwaş-ýuwaşdan bolup geçendigi hakyndaky çaklamany öňe sürýärdiler.
Soňky gözlegde alymlar dürli ýaşdaky 17 tirannozawryň süňklerini barladylar. Barlag süňklerdäki ösüş halkalaryny öwrenmek dört görnüşli tejribe arkaly geçirildi we alnan maglumatlar süňk dokumasyndaky ýaş bilen baglanyşykly üýtgeşmeleri hasaba alýan täze statistik usul arkaly işlenildi.
Netijeler tirannozawrlaryň öň çak edilişi ýaly, 25 ýaşynda däl-de, 30 ýaşlarynyň ahyrynda, takmynan sekiz tonna agrama we adaty göwrüme ýetendigini görkezdi. Bu netije alymlaryň kiçi we orta ululykdaky tirannozawrlaryň Mezozoý döwrüniň ahyryndaky tebigy gurluşda tutan orny hakyndaky düşünjesini üýtgedýär.


düýn 12:01
3.7k+

Nemes alymlary kepderileriň bagryndaky tebigy GPS-kompasyň syryny anykladylar

Germaniýanyň Bonn we Duýsburg-Essen uniwersitetiniň gözlegçileri kepderilerdir gögerçinleriň bagyrda ýerleşen hem özünde demir saklaýan ýörite immun ulgamynyň öwüşginleri arkaly Ýeriň magnit meýdanyndan ugur......

31.05.2026 20:50
8.7k+

ABŞ-nyň asmanynda partlan meteorit birnäçe ştaty sarsdyrdy

30-njy maý güni gündiz güýçli partlan meteorit ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar bölegini sarsdyrdy. NASA-nyň habar bermegine görä, asman jisiminiň dargan mahalynda böleklere bölünen energiýasy takmynan 300 tonna......

31.05.2026 13:26
1.5k+

Ýapon alymlary ýeke-täk atoma esaslanýan kwant kamerasyny döretdiler

Ýaponiýaly fizikler kwant mikroskopunyň esasy hökmünde ýeke-täk rubidiý atomyny ulanýan täze wizualizasiýa usulyny işläp düzdüler. Ýaponiýanyň Döwlet tebigy ylymlar institutynyň habar bermegine görä, «atom......

31.05.2026 13:04
5.7k+

Fizikler altynyň «ebedi lowurdysynyň» syryny açdy we ony soldurmagyň usulyny tapdy

Altynyň ony naýbaşy şaý-sep metalyna öwürýän himiki passiwligi uzak wagtlaryň dowamynda ylym üçin syr bolup galdy. Tuleýn uniwersitetiniň (ABŞ) alymlar topary ilkinji gezek altynyň okislenmäge bolan täsin......