Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär.
Pagta süýümleriniň elektrik öndürijisi bolmagy üçin olar iki tapgyrly polimer işläp taýýarlanyşyndan geçýärler:
- Geçiriji gatlak: Mata pirrol monomerleriniň erginine batyrylýar. Bu bolsa ýagtylygy özüne çekýän we togy geçirýän gatlagy döredýär.
- Dofamin plýonkasy: Matanyň ýarysy dofamin bilen örtülýär. Bu iki tarapyň arasynda ýylylyk tapawudyny döredýär.
Matanyň bir tarapy suwuň bugarmagyny çaltlaşdyrýan mahaly, beýleki tarapy çyglylygy saklaýar. Bu tapawut pagtanyň mikroskopiki kanallary arkaly ionlaryň üznüksiz hereketini döredýär, bu bolsa öz gezeginde elektrik toguna öwrülýär.
Görkezijiler we durnuklylyk:
- Gündizine: 1000 W/m² ýagtylykda we 43% çyglylykda birnäçe mata bölegi 1,18 V naprýaženiýe öndürdi.
- Gijesine: Çyglylygyň 52% bolan şertlerinde görkeziji 0,72 V boldy (bu pes kuwwatly sensorlar üçin ýeterlikdir).
- Çydamlylyk: Synaglar materialyň epilmäge we hatda ýuwulmaga durnuklydygyny görkezdi.
Mata egin-eşiklerde ulanylanda, adamyň hereket wagtynda döreýän deri bilen özara täsirleşip, has köp elektrik öndürip bilýär. Bu bolsa geljekde akylly eşikleriň (smart clothes) öz-özüni elektrik bilen üpjün etmegine ýol açar.
