Taryhçylar 1000 ýyllyk Baýýo gobeleniniň gelip çykyşynyň syryny açdylar

  • 25.12.2025 13:26
  • 4k+

Meşhur 70 metrlik Baýýo gobeleni (Bayeux Tapestry) Kentdäki Mukaddes Awgustin abbatlygynda monahlaryň naharlanýan ýerinde diwar bezegi hökmünde ulanylan bolup biler. Bristol uniwersitetiniň taryhçysy Benjamin Pol şeýle netijä geldi, onuň ylmy işi Historical Research žurnalynda çap edildi.

Poluň we onuň talyplarynyň geçiren barlaglaryna görä, bu taryhy artefakt ybadathananyň 1120-nji ýyllarda gurlup gutarylan täze naharhanasynda ýerleşdirmek üçin niýetlenipdir. Alymyň pikirine görä, gobeleniň özi has irki döwürde — 1080-nji ýyllarda döredilipdir. Ybadathananyň gurluşygynyň gijikdirilmegi sebäpli, matanyň uzak wagtlap sandyklarda saklanan bolmagy mümkin, şol sebäpli ol meýilleşdirilen ýerinde asylman galypdyr. Sungat eseri soňra La-Manşyň üsti bilen Normandiýadaky Baýýo şäherine äkidilip, häzirki adyny alypdyr. Taryhy resminamalarda bu eser barada ilkinji gezek 1476-njy ýylda agzalýar.

«Häzirki wagtda bolşy ýaly, orta asyrlarda hem nahar wagty duşuşyklar, bilelikdäki pikir alyşmalar, myhmansöýerlik we umumy agzybirligi dabaralandyrmak üçin örän möhümdi. Bu nukdaýnazardan, Baýýo gobeleni şeýle gurşawa doly gabat gelerdi» diýip, Daily Mail taryhçynyň sözlerini getirýär.

Angliýanyň normanlar tarapyndan basyp alnyşyny şöhlelendirýän bu eseriň gelip çykyşy barada başga çaklamalar hem bar. Olaryň birine görä, gobelen Uilliam Basybalyjynyň dogany, ýepiskop Odo tarapyndan sargyt edilipdir we ol Baýýo ybadathanasy üçin niýetlenipdir.


12.01.2026 18:22
8.5k+

Leonardo da Winçiniň çeken suratyndan 500 ýyldan soň onuň DNK-sy tapyldy

ABŞ-dan, Awstriýadan, Italiýadan we Ispaniýadan alymlaryň halkara topary Leonardo da Winçiniň suratlarynyň birinden DNK nusgasyny çykaryp alandyklaryny habar berdiler diýip, Daily Mail neşiri ýazýar. Barlagyň netijeleri bioRxiv preprintler saýtynda ýerleşdirildi...

11.01.2026 13:39
6k+

10 sekuntlyk duzak: Ilkinji täsirler nähili emele gelýär?

Russiýanyň Perm Milli ylmy-barlag politehniki uniwersitetiniň (PNIPU) alymlary geň galdyryjy bir hakykaty ýüze çykardylar: nätanyş adam baradaky ilkinji täsirimiz bary-ýogy 7-10 sekundyň içinde kemala gelýär. Iň gyzykly tarapy bolsa, bu täsir adamyň şahsyýetine däl-de, biziň aňymyzdaky "gender stereotiplerine" esaslanýar...

02.01.2026 10:57
7k+

Alymlar ilkinji adamlaryň Awstraliýa haçan we nähili göçüp barandyklaryny anykladylar

Halkara alymlar topary Awstraliýa häzirki zaman aborigenleriniň we papuaslaryň ata-babalarynyň takmynan 60 000 ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýadan iki dürli göçüş ýoly arkaly gadymy Sahul yklymyna gelendigini anykladylar...

19.12.2025 10:31
7k+

Süýji suwly derýada ýaşan mozazawryň galyndylary tapyldy

Paleontologlar ABŞ-nyň demirgazygynda deňiz mozazawrynyň galyndylaryny tapdylar. Onuň dişleriniň himiki düzümi bu ýyrtyjynyň süýji suwly derýada ýaşandygyny görkezýär. Bu ilkinji şeýle açyş bolup, öň diňe deňiz süýrenijileri hasaplanýan mozazawrlaryň mümkin bolan görnüşleri baradaky düşünjämizi ep-esli giňeldýär diýip, Upsala uniwersitetiniň metbugat gullugy habar berýär...