Emeli aň termoyadro plazmasyny modelirlemegi birnäçe günden sekuntlara çenli çaltlandyrdy

  • 25.12.2025 12:15
  • 2.7k+

Alymlar termoýadro plazmasynyň modelirlemesini müňlerçe esse çaltlandyrmaga ukyply bolan emeli aň esasyndaky guraly tanyşdyrdylar. GyroSwin ulgamy Beýik Britaniýanyň Atomyň energiýasy boýunça müdirliginiň (UKAEA), Linssdäki Iogann Kepler uniwersitetiniň we Emmi AI kompaniýasynyň hünärmenleri tarapyndan işlenip düzüldi.

Termoýadro energetikasy arassa we çäksiz diýen ýaly energiýa çeşmesi hökmünde görülýär, emma onuň ösmegine Günüňkiden hem ýokary temperaturalara çenli gyzdyrylan plazmany dolandyrmagyň çylşyrymlylygy päsgel berýär. Magnit meýdanlary bu gurşawy saklamaly, ýöne plazmanyň içindäki turbulentlik (tertipsiz akym) energiýanyň ýitirilmegine sebäp bolup bilýär.
Mundan ozal şeýle prosesler ägirt uly hasaplaýyş serişdelerini we wagty talap edýän bäş ölçegli girokinetik modelleriň kömegi bilen hasaplanylýardy. Täze GyroSwin ulgamy bu modelleri seljermek üçin maşyn öwrenişini ulanýar we öwredilenden soň, plazmanyň esasy fiziki aýratynlyklaryny saklap, netijeleri bary-ýogy birnäçe sekundyň içinde berýär.
UKAEA edarasy GyroSwin ulgamyny Beýik Britaniýanyň STEP tokamagy ýaly täze nesil termoyadro desgalarynyň taslamalarynda ulanmagy göz öňünde tutýar.


02.02.2026 21:53
4.4k+

Dikuçaryň ganatyny uçuş wagtynda üýtgedýän nurbat synagdan üstünlikli geçdi

Germaniýanyň awiasiýa we kosmos merkeziniň (DLR) alymlary dikuçaryň ganatyny göni uçuş wagtynda üýtgedýän täze nurbaty üstünlikli synagdan geçirdiler. Aerodinamiki turbadaky synaglar bu täze tehnologiýanyň dikuçar gonan wagty galmagaly 7 desibel azaldýandygyny we agram düşen wagty titremäni iki esse peseldýändigini subut etdi...

02.02.2026 15:46
4.6k+

Ýaponiýada «akula hamly» uçar synagdan geçirildi

Ýaponiýanyň Aerokosmiki barlaglar agentligi (JAXA) uçarlaryň korpuslaryny gapyrga görnüşde reňklemek tehnologiýasyny işläp düzdi we ony synagdan geçirip başlady. Bu barada jaxa.jp saýty habar berýär. Akulanyň hamyny...

02.02.2026 10:07
2.1k+

Emeli aňyň indi öz sosial tory bar: botlar ol ýerde adamlaryň gybatyny edýärler

Emeli aňyň indi adamlardan özbaşdak, «içindäkini döküp» bilýän ýeri bar. Diňe EA agentleriniň özara gürrüňdeşligi üçin niýetlenen täze «Moltbook» sosial tory hut şu niýet bilen döredildi. Adamlara bolsa ol ýerde diňe keseden synlamak galýar...

30.01.2026 11:34
3.7k+

Kondisionerler barha akyllanýar: LG-iň täze modelleriniň şemaly adama görä «öwüsýär»

LG Electronics kompaniýasy Koreýanyň bazaryna kondisionerleriň täze LG Whisen Objet Collection Tower 1 we View 1 Pro modellerini çykardy. Enjamlar«AI Cold Free» tehnologiýasy bilen üpjün edilensoň, olar sowuk howany otagdaky adamlaryň üstüne gönümel üflemän, eýsem jaýy giňişleýin sowatmagy başarýar...