Çaganyň smartfon bilen ir tanyşmagy alymlarda uly howatyrlanma döredýär: amerikaly hünärmenleriň täze barlaglary bu enjamy ele almak ýaşynyň we ýetginjeklerde depressiýa, semizlik we ýeterliksiz ukynyň artmak howpunyň arasynda aladalandyryjy baglanyşygy ýüze çykardy.
Barlagçylar topary beýniniň kognitiw ösüşini öwrenýän 21 sany gözlegiň 10,5 müňden gowrak gatnaşyjysynyň maglumatlaryny seljerdiler. "Pediatrics" žurnalynda neşir edilen netijeler, ortaça ýaşy 12 bolan saýlanan toparda ýetginjekleriň eýýäm 64%-niň smartfona eýe bolandygyny we ony almak üçin ortaça ýaşyň 11 ýaş bolandygyny görkezdi.
Düzedilen modeller 12 ýaşly smartfon eýeleriniň, gadjetsiz deň-duşlary bilen deňeşdirilende, depressiýa keseliniň döremek ähtimallygynyň 30% ýokary, semremek howpunyň 40% ýokary we ýeterliksiz ukynyň ähtimallygynyň 60% ýokary bolandygyny görkezdi.
Alymlar smartfonyň özüniň hökman bu meseleleriň göni sebäbi däldigini, ýöne ony ulanmagyň şahsy aragatnaşyklary, fiziki işjeňligi we ukynyň wagtyny azaldyp biljekdigini, munuň bolsa umumylykda saglyga ýaramaz täsir edýändigini nygtaýarlar.
Gyzyklanma döredýän ýeri, saglyga ýaramaz täsirleri enjamyň "problemasyz" ulanylan ýagdaýynda hem syn edildi. Gözlegçileriň bellemegine görä, çaga näçe ir smartfon alsa, 12 ýaşyna çenli onda semremek we ýeterliksiz uky döremek ähtimallygy şonça-da ýokary bolýar.
Işiň awtorlary doly gadagan etmegiň çykalga däldigini, ýöne gadjetleri ulanmagyň iň amatly ýaşy, görnüşi we düzgünleri boýunça takyk maslahatlary işläp taýýarlamak üçin ýörite gözegçilik we geljekki gözlegleriň zerurdygyny hasap edýärler.
