Mýanmada ýantarda ýaşy 99 mln ýyl bolan çybyn liçinkasy tapyldy

  • 07.11.2025 06:22
  • 2.9k+

Mýanmadaky Kaçin ştatynda ýaşy 99 mln ýyl bolan ýantar böleginde häzire çenli belli bolanlaryň arasynda iň gadymy çybyn liçinkasy tapyldy diýip, Independent habar berýär.

Tirannozawrlaryň döwürdeşi bolan bu tapyndy ozal näbelli görnüşiň wekili bolup çykdy. Oňa Cretosabethes primaevus ady berildi.


Mundan öň alymlara şol döwrüň diňe uly çybynlarynyň galyndylaryny tapmak başardypdy. Bu mör-möjekler, adatça, häzirki wagtda ýitip giden Culicidae maşgalasyna degişli bolan Burmaculicinae toparyna degişli edilýärdi. Olardan tapawutlylykda, Cretosabethes primaevus çybynlaryň häzirki görnüşlerini-de öz içine alýan Sabethini toparyna degişli edildi.
Lýudwig we Maksimilian adyndaky Mýunhen uniwersitetinden zoolog Andre Amarala liçinkanyň häzirki mör-möjeklere örän meňzeşdigini belledi. Tapyndy hek döwründe çybynlaryň ýitip giden görnüşleriniň häzirki günlere çenli ýaşan görnüşler bilen bilelikde ýaşan bolmagynyň mümkindigini görkezýär. Şeýle tapyndy mör-möjekleriň ewolýusiýasyna has gowy düşünmäge kömek edýär.


29.01.2026 10:15
3.2k+

Ady — Nowruz: Gazagystanda arynyň täze görnüşi tapyldy

Nemes entomologlary Gazagystanyň günorta-gündogarynda arynyň täze görnüşini tapdylar. Ol mundan ozal Merkezi Aziýada, Eýranda, Ysraýylda we Ýakyn Gündogaryň birnäçe ýurdunda duş gelýän sekiz görnüşi bilen tanalýan Planiandrena aşaky jynsynyň dokuzynjy wekili boldy...

18.01.2026 19:40
6.6k+

Grenland akulalary tümlükde ýüz ýyllap görüp bilýärler

Alymlar adaty bolmadyk açyşa haýran galdylar. Ýer ýüzündäki iň uzak ýaşaýan oňurgaly haýwanlaryň biri bolan grenland akulalarynyň 100 ýyllap garaňkylykda görüp bilýändikleri belli boldy. Öňler bu çuň deňiz akulalarynyň hemişelik tümlük hem gözlerindäki parazitler zerarly görüjilik ukyby pes diýlip pikir edilýärdi...

12.01.2026 18:22
9.3k+

Leonardo da Winçiniň çeken suratyndan 500 ýyldan soň onuň DNK-sy tapyldy

ABŞ-dan, Awstriýadan, Italiýadan we Ispaniýadan alymlaryň halkara topary Leonardo da Winçiniň suratlarynyň birinden DNK nusgasyny çykaryp alandyklaryny habar berdiler diýip, Daily Mail neşiri ýazýar. Barlagyň netijeleri bioRxiv preprintler saýtynda ýerleşdirildi...

11.01.2026 13:39
6.2k+

10 sekuntlyk duzak: Ilkinji täsirler nähili emele gelýär?

Russiýanyň Perm Milli ylmy-barlag politehniki uniwersitetiniň (PNIPU) alymlary geň galdyryjy bir hakykaty ýüze çykardylar: nätanyş adam baradaky ilkinji täsirimiz bary-ýogy 7-10 sekundyň içinde kemala gelýär. Iň gyzykly tarapy bolsa, bu täsir adamyň şahsyýetine däl-de, biziň aňymyzdaky "gender stereotiplerine" esaslanýar...