Täze göz implanty görüş ukybyny ýitiren adamlara gaýtadan görmäge kömek etdi

  • 28.10.2025 10:35
  • 4k+

Alymlar kiçi bir göz implantyny ulanyp, ýaş makulýar degenerasiýasy (ÝMD) sebäpli görüş ukybyny ýitiren adamlaryň görşüni dikeltdiler. Enjamyň ölçegi 2×2 mm we galyňlygy 30 mikrometr bolup, operatiw ýol bilen gözüň torly perdesiniň astyna ýerleşdirilýär we ýitirilýän ýagtylyk duýgur öýjükleriniň ornuny tutýar.

Kliniki barlaga ÝMD-niň soňky tapgyrynda bolan 38 adam gatnaşdy.
Gury görnüşli ÝMD-de perdäniň merkezindäki ýagtylyk duýgur öýjükleri birnäçe ýylyň içinde ölýär. Netijede, adamlar periferik görşi saklaýarlar, ýöne merkezi görüş takyklygy ýok bolýar. Şeýle adamlar ýüzleri tanap bilmeýärler, okap bilmeýärler, maşyn sürüp bilmeýärler ýa-da telewizor tomaşa edip bilmeýärler.
Implantasiýadan bir ýyl soň, gatnaşyjylaryň 80%-inde görüş ukybynda ep-esli gowulaşma ýüze çykdy.
Käbir operatiw kynçylyklara garamazdan, bilermenler implantyň peýdasy howplardan ýokarydyr diýip kabul etdiler.
PRIMA — bu simsiz fotoelektrik mikroçip bolup, ýörite äýnek bilen işleýär. Äýnekde ýerleşýän kamera şekili infra‑gyzyl signallara öwürýär we implantyna geçirýär, perdäni kadalaşdyrýar. Sistemany doly ulanmak üçin birnäçe aý maşk gerek bolýar.
Barlygyň netijelerine görä, gatnaşyjylaryň köpüsi okap bilendigini we 32 gatnaşyjydan 22-si orta ýa ýokary kanagatlanma derejesini bellediler. Enjamyň çäklendirmeleri saklanyp galýar: şekil gara‑ak, okamak haýal bolýar we görüş takyklygy implantyň 381 «pikseli» bilen çäklenýär.
Alymlar PRIMA-nyň möhüm ädimdigini aýdýarlar we perdäniň degenerasiýasy we şuna meňzeş beýleki keselleri bolan has köp adama görmegi gaýdyp bermek üçin geljekde kämilleşdirilmegi meýilleşdirýärler.
Barlagyň netijeleri The New England Journal of Medicine žurnalynda neşir edildi.


10.03.2026 19:18
7.2k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...