Täze göz implanty görüş ukybyny ýitiren adamlara gaýtadan görmäge kömek etdi

  • 28.10.2025 10:35
  • 3.9k+

Alymlar kiçi bir göz implantyny ulanyp, ýaş makulýar degenerasiýasy (ÝMD) sebäpli görüş ukybyny ýitiren adamlaryň görşüni dikeltdiler. Enjamyň ölçegi 2×2 mm we galyňlygy 30 mikrometr bolup, operatiw ýol bilen gözüň torly perdesiniň astyna ýerleşdirilýär we ýitirilýän ýagtylyk duýgur öýjükleriniň ornuny tutýar.

Kliniki barlaga ÝMD-niň soňky tapgyrynda bolan 38 adam gatnaşdy.
Gury görnüşli ÝMD-de perdäniň merkezindäki ýagtylyk duýgur öýjükleri birnäçe ýylyň içinde ölýär. Netijede, adamlar periferik görşi saklaýarlar, ýöne merkezi görüş takyklygy ýok bolýar. Şeýle adamlar ýüzleri tanap bilmeýärler, okap bilmeýärler, maşyn sürüp bilmeýärler ýa-da telewizor tomaşa edip bilmeýärler.
Implantasiýadan bir ýyl soň, gatnaşyjylaryň 80%-inde görüş ukybynda ep-esli gowulaşma ýüze çykdy.
Käbir operatiw kynçylyklara garamazdan, bilermenler implantyň peýdasy howplardan ýokarydyr diýip kabul etdiler.
PRIMA — bu simsiz fotoelektrik mikroçip bolup, ýörite äýnek bilen işleýär. Äýnekde ýerleşýän kamera şekili infra‑gyzyl signallara öwürýär we implantyna geçirýär, perdäni kadalaşdyrýar. Sistemany doly ulanmak üçin birnäçe aý maşk gerek bolýar.
Barlygyň netijelerine görä, gatnaşyjylaryň köpüsi okap bilendigini we 32 gatnaşyjydan 22-si orta ýa ýokary kanagatlanma derejesini bellediler. Enjamyň çäklendirmeleri saklanyp galýar: şekil gara‑ak, okamak haýal bolýar we görüş takyklygy implantyň 381 «pikseli» bilen çäklenýär.
Alymlar PRIMA-nyň möhüm ädimdigini aýdýarlar we perdäniň degenerasiýasy we şuna meňzeş beýleki keselleri bolan has köp adama görmegi gaýdyp bermek üçin geljekde kämilleşdirilmegi meýilleşdirýärler.
Barlagyň netijeleri The New England Journal of Medicine žurnalynda neşir edildi.


18.02.2026 15:44
2.6k+

Rumyniýada derman serişdelerine durnukly 5 müňýyllyk bakteriýa tapyldy

Rumyn alymlary Skerişoara gowagyndan häzirkizaman antibiotiklerine durnukly bolan gadymy bakteriýa ştammyny tapdy. Bu tapyndy barada «Frontiers in Microbiology» ylmy žurnalynda habar berilýär. Psychrobacter SC65A...

16.02.2026 14:19
3.9k+

Türkmen lukmanlary rak keseliniň öňüni almakda Sloweniýanyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşdy

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hünärmenlerinden ybarat wekiliýet Sloweniýanyň ýatgynyň boýunjygynyň rak keselini irki anyklaýyş we öňüni alyş boýunça öňdebaryjy tejribesini öwrenmek üçin Lýublýana şäherine tanyşlyk saparyny amala aşyrdy...

15.02.2026 13:47
2.7k+

Aloe weranyň düzüminde Alsgeýmer keseline garşy madda tapyldy

Alymlar aloe wera ösümliginiň düzüminde Alsgeýmer keselini bejermek üçin zerur dermanlaryň esasyny düzüp biljek täze bir birleşmäni ýüze çykardylar. Beta-sitosterol diýlip atlandyrylýan bu madda ýatkeşligiň peselmegi bilen bagly iki sany fermentiň işine täsir etmäge ukyply...

14.02.2026 10:55
15k+

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri täzelendi

Myrat Akmyradowiç Mämmedow pensiýa gitmegi sebäpli Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri wezipesinden boşadyldy. Bu barada Ministrler Kabinetiniň anna güni geçirilen giňişleýin mejlisinde yglan edildi...