Ekwadoryň gündogaryndaky çägeli karýerde biologiki galyndylar bilen gatan 112 mln ýyllyk ýantaryň Günorta Amerika üçin ilkinji nusgalary tapyldy. Gatan şepbikde dinozawrlar döwründe ýaşan tomzaklar, çybynlar, siňekler, arylar, çirkeýler we kerep saklanyp galypdyr.
Ylmy gözlegiň netijeleri Communications Earth & Environment žurnalynda neşir edildi.
2022-nji ýylda Barselona uniwersitetinden Hawýer Delklosyň ýolbaşçylygyndaky alymlar topary Genowewa karýerine ekspedisiýa gurady. Ýantaryň emele gelen şepbigi Gondwana superkontinenti eýýamynda häzirki Ekwadoryň çäklerinde ösen araukariýa maşgalasynyň iňňeýaprak agaçlaryndan bölünip çykypdyr.
Umuman alanyňda, ylmy gözlegçiler ýantaryň 60 nusgasyny ýygnady we olaryň üçden birinden gowragynda biologiki galyndylar: mör-möjekler, kerep we ösümlik bölekleri bardy.
Tapyndy uly ähmiýete eýedir, sebäbi häzire çenli Günorta Amerikada biologiki galyndylary saklaýan mezozoý döwrüne degişli ýantar tapylmandy. Ähli tapylan görnüşler ylym üçin täze boldy.
Mör-möjekleriň arasynda, esasan, siňekler, arylar, çirkeýler, çybynlar we tomzaklar köp. Gan sorýan mör-möjekleriň bolmagy sebitde dinozawrlar ýa-da guşlar ýaly oňurgaly haýwanlaryň ýaşandygyny görkezýär. Ýöne şepbikde himiki aýratynlyklary sebäpli gadymy ýaşerleriň DNT-si saklanyp galmandyr.
