Hytaý dünýäde ilkinji suwasty emeli aň maglumat merkezini gurýar

  • 27.08.2025 15:44
  • 5.1k+

Hytaý emeli aň üçin dünýäde ilkinji suwasty maglumat merkezini gurýar. Bu desga Şanhaýyň kenaryndan 10 km uzaklykda ýerleşip, golaýdaky deňiz ýel elektrostansiýasyndan energiýa alar diýip, Live Science habar berýär.

Maglumat merkezleri köp mukdarda elektrik energiýasyny we suwy sarp edýär, sebäbi serwerler dynuwsyz işleýär we enjamlara zeper ýetirip biljek ýylylygy bölüp çykarýar. Adaty maglumat merkeziniň energiýasynyň takmynan 40%-i serwerleriň töweregindäki howanyň temperaturasyny peseldýän, adatça suw bilen sowatmaklyga gidýär.
Suwasty merkezlerde deňiz suwlary serwer söýegleriniň arka tarapyndaky radiatorlar arkaly sordurylýar. Bu tebigy sowadyş Hailanyum-a gury ýerdäki maglumat merkezlerinden azyndan 30% az energiýa sarp etmäge mümkinçilik berýär.
Taslamanyň birinji tapgyry 396-792 sany AI mümkinçilikli serwerleri ýerleşdirmäge mümkinçilik berýän 198 serwer söýegleri üçin niýetlenendir. Bu GPT-3,5 derejeli modeli taýýarlamak üçin ýeterlik derejede güýçlüdir. Deňeşdirmek üçin, Hytaýda ýerüsti maglumat merkeziniň ortaça 3000 söýegi, ýokary derejelisiniň bolsa 10 000-den gowrak söýegi bolýar.

Hailanyum suwasty merkeziniň bahasy 223 million dollardyr. Tehnologiýa 10 ýyldan gowrak ozal Şotlandiýanyň kenarynda 800 serwerli konteýneri gark bolan Microsoft-yň tejribesine esaslanýar. 2020-nji ýylda Microsoft germetikligi we adam bilen aragatnaşygynyň ýoklugy sebäpli, suwasty serwerleriň gury ýerdäkilere garanyňda seýrek ýagdaýda hatardan çykýandygyny habar beripdi.
Eger Hailanyum taslamasy üstünlikli bolsa, kompaniýa suwasty ýel bilen işleýän maglumat merkezleriniň örüsini giňeltmegi meýilleşdirýär. Şeýle-de bolsa, onuň deňiz gurşawyna täsiri baradaky soraglar açyklygyna galýar. Barlagçylar şeýle maglumat merkezleriniň suwuň temperatursynyň umumy ýylaýan döwründe deňiz biodürlüligine zyýan ýetirip biljekdigini bellediler. Şeýle ýagdaýda maglumat merkezlerinden çykýan suw has ýyly bolardy we düzüminde suwda ýaşaýan janly-jandarlar üçin zerur bolan kislorod az bolardy. Mundan başga-da, suwasty merkezlere akustiki sesler zeper ýetirip biler.
Şeýle-de bolsa, Günorta Koreýada, Ýaponiýada we Singapurda şuňa meňzeş maglumat merkezlerini döretmekligiň meýilleşdirilýändigi eýýäm yglan edildi.


01.02.2026 11:42
1.7k+

Nesil yzarlaýan keselleri önünden çaklamak üçin Google DeepMind täze gural döretdi

Google DeepMind kompaniýasy keselleriň döremegine täsir edýän genetiki faktorlary ýüze çykarmak üçin niýetlenen AlphaGenome atly emeli aň guralyny tanyşdyrdy. Bu model bir wagtyň özünde DNK kodunyň 1 milliona çenli belgisini seljermäge ukyplydyr, bu bolsa täze bejeriş usullaryny işläp düzmäge ýardam eder diýip, The Guardian neşiri habar berýär...

01.02.2026 10:54
920

YouTube emeli aň arkaly döredilen kontenti «arassalap» başlady

YouTube platformasy emeli aňyň kömegi bilen döredilen pes hilli kontentleri bozup başlady. Şu sebäpli platformadan eýýäm iki uly kanal ýitdi diýip, «The Verge» neşiri habar berýär. Wideomontaž üçin «Kapwing» hyzmatynyň hasabatyna görä, 5,9 million agzasy bolan CuentosFacianantes kanaly bozuldy...

31.01.2026 09:49
2.2k+

Matematikler emeli aňyň adam paýhasyndan öňe geçmejegini subut etdiler

Emeli aňyň başarnyklary hernäçe öwülse-de, bu gün matematiki subutnamalar uly dil modelleriniň (LLM) belli bir çylşyrymlylyk derejesinden ýokary wezipeleri ýerine ýetirmäge ukypsyzdygyny tassyklaýar. Matematik-alymlar Wişal we Warin Sikka tarapyndan geçirilen barlag  hem emeli aň agentleriniň awtonom ýagdaýda adamdan öňe geçmäge päsgel berýän nazary böwet bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny giňişleýin subut edýär...

31.01.2026 08:52
2.3k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...