Halkara ylmy gözlegçileriň topary Özbegistanyň çäginde gadymy adamlaryň ýaý bilen oky, takmynan, 80 müň ýyl ozal ulanandygyny anyklady. Bu şeýle ýaragyň Afrikanyň çäginden daşary ulanylandygyna iň irki subutnamalaryň biridir diýip, RYA-nyň Sibir bölüminiň Arheologiýa we etnografiýa institutynyň metbugat gullugyna salgylanyp, TASS habar berýär.
“Eger Afrikada häzirki görnüşli adam eýýäm orta daş asyrynda (70-80 müň ýyl ozal) uzak aralykdan aw etmegi başaran bolsa, Ýewraziýada ol giçki daş asyrynda, ösen tehnologiýalaryň döwründe ýüze çykypdyr diýlip hasaplanýardy. Bu garaýyşlary üýtgedýän tapyndylar Özbegistanda daş asyryna degişli Obi-Rahmat diýen ýerde ýüze çykaryldy we 80 müň ýyl ozal bilen senelenýär” – diýlip, institutyň habarynda aýdylýar.
Obi-Rahmat gowagy köp gatlakly aw ýeridir. Bu toprak gatlaklary umumylykda 10 m galyňlyga ýetýär we 40 – 80 müň ýyl ozalky döwri öz içine alýar. Aşaky gatlaklarda 3 sm çenli ululykda üçburç şekilli daş döwükleri tapyldy. Olaryň näme maksat bilen ulanylandygyny bilmek üçin trasologiýa usuly ulanyldy.
Artefaktlarda zyňylýan ýaraglar üçin häsiýetli bolan könelme yzlary tapyldy. Netijede, bu daşlaryň peýkamlaryň ujy bolandygy anyklandy.
Institut şeýle tapyndylaryň Afrikanyň çäginden daşarda ýaý bilen aw awlamagyň ýüze çykan wagtyny ep-esli üýtgedýändigini belledi.
“Bu açyşda esasy gymmatlyk gowakda hem neandertallaryň, hem häzirki adamlaryň gadymy wekilleriniň aýratynlyklaryny özünde jemleýän adamlaryň süňkleriniň tapylmagy boldy. Bu tapyndy gadymy döwürde çylşyrymly aw tehnologiýasynyň nädip we kim tarapyndan özleşdirilendigine düşünmäge mümkinçilik berýär” – diýip, institutda bellenildi.
