Adamyň kelleçanasynyň gurluşy soňky 100 ýylyň içinde ep-esli üýtgedi. Ýaponiýaly alymlaryň gelen şeýle netijesine esaslanýan ylmy iş American Journal of Biological Anthropology žurnalynda çap edildi.
Ondaky maglumatlara görä, ýaponlaryň kelleleri has togalanypdyr, duluk süňkleri daralyp, ýokarky äň giňelipdir, burun bolsa has inçelip, öňe saýlanypdyr. Tibedäki Milli polisiýa ylymlary ylmy-barlag institutynyň kazyýet antropology Usui Siori beýleki ýurtlarda üýtgeşmeleriň dürliçe bolup biljekdigine garamazdan, durmuş ýörelgesiniň üýtgemegi bilen bu umumy meýilli ýagdaýyň tutuş dünýä mahsusdygyny belleýär.
Barlagyň dowamynda alymlar XX asyryň başynda (1900–1920-nji ýyllar) we soňky ýyllarda (2022–2024-nji ýyllar) aradan çykan jemi 112 adamyň kelleçanaklarynyň kompýuter tomografiýasyny (KT) deňeşdirdiler.
Seljerme işi üç ölçegli şekillerdäki 161 sany takyk nokat boýunça amala aşyryldy we kelleleriň geçen asyryň başyndakysy ýaly süýri hem-de dar däl-de, eýsem has togalak görnüşe geçendigi anyklandy. Şeýle-de maňlaý beýikliginiň peselip, gulaklaryň arkasyndaky emzikşekilli süňk ösüntgileriniň has aýdyň görnüp başlandygy belli boldy.
Alymlaryň pikiriçe, bu anatomik üýtgeşmeler genetika bilen däl-de, eýsem durmuş şertleriniň gowulanmagy, saglyk ýagdaýynyň ýokarlanmagy we has ýumşak iýmitlere geçilmegi bilen baglydyr. Mundan başga-da, soňky ýüz ýylda erkekler bilen aýallaryň ýüz keşbindäki tapawutlaryň has hem güýçlenendigi, esasanam erkeklerde gaşlaryň ýokarsyndaky süňkleriň has mese-mälim ýüze çykandygy nygtalýar.
Usui Siori dürli halklaryň döwrebaplaşan gurşawa nähili uýgunlaşandygyna doly düşüner ýaly, mundan hem giňişleýin barlaglaryň geçirilmeginiň zerurdygyny aýtdy.
