Gün ulgamynda bir ýyly 1648 Ýer ýylyna deň bolan asman jisimi tapyldy

  • 02.08.2025 00:23
  • 5.9k+

Gün ulgamynda adaty bolmadyk asman jisimi tapyldy. 2020 VN40 diýlip atlandyrylýan bu trans-neptun obýekti 1648 Ýer ýylyna barabar wagtda Günüň töwereginden doly aýlanyp çykýar. Bu barada Garward-Smitsonow institutynyň  Astrofizika merkeziniň barlagçylary habar berdiler. Ylmy makala Planetary Science Journal neşirinde çap edildi.

2020 VN40 Günüň daşyndan Neptunyň her on aýlawyna deň bolan bir aýlawy tamamlýan ilkinji mälim jisimdir. Neptunda bir ýyl 164,8 Ýer ýylyna, diýmek 2020 VN40-de bir ýyl takmynan 19776 aýa deňdir. Alymlaryň çaklamagyna görä, Neptunyň orbitasy bilen bu rezonansly hereket buz ägirdi tarapyndan wagtlaýyn dartyş güýji bilen baglanyşykly bolup biler.
Jisim juda kese orbitada ýerleşip, Günden ortaça uzaklygy Ýer bilen Günüň arasyndaky uzaklykdan ortaça 140 essedenem uludyr. Şeýle-de bolsa, 2020 VN40, Neptun bilen sinhronlaşýan orbitalary bolan beýleki obýektlerden tapawutly hereket edýär. Ol Güne Neptunyň özi ondan iň uly daşlykdaka ýakynlaşýar.

"Bu Gün ulgamynyň daşky bölegine düşünmekde öňe ädilen möhüm ädimdir. Bu, hatda uzak sebitlerde hem Neptunyň täsiri astyndaky zatlaryň bolup biljekdigini we Gün ulgamynyň nähili ösendigini görkezýär" -diýdi.
"Bu uzakdaky obýektleriň näderejede hereket edýändigi baradaky düşünjämizi üýtgedip biler" – diýip, Santa-Kruzdaky Kaliforniýa uniwersitetinden barlaga gatnaşyjylaryň biri Rut Mýurreý-Kleý aýtdy.


şu gün 02:03
131

Ýupiter «garnyny çekdi»: iň uly planeta ozal hasaplanyşyndan kiçi bolup çykdy

Gün ulgamynyň iň uly planetasy bolan Ýupiter soňky 50 ýylyň dowamynda kabul edilen ölçeglerinden birneme kiçi we polýuslarda has gysby bolup çykdy. Bu netijä Ysraýylyň Weýsman ylmy instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara alymlar topary NASA-nyň Juno zondundan alnan maglumatlary seljermek arkaly geldiler...

düýn 11:00
4.2k+

Gün sowaşýar: onuň işjeňligi 2024-nji ýyldaky iň ýokary derejesinden 2–3 esse peseldi

Günüň işjeňligi durnukly peselme tapgyryna geçdi. Häzirki işjeňlik döwrüniň iň ýokary nokady 2024-nji ýylda doly geçildi diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary instituty habar berýär. Berilýän maglumatlardan çen tutsaň, ýakyn ýyllarda görkezijiler geçilen ýokary derejelerine gaýdyp gelmez...

01.02.2026 23:09
2.2k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...

31.01.2026 16:33
2.8k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...