Tehas ştatynyň Hýuston şäherindäki Raýs uniwersitetiniň we Hýuston uniwersitetiniň alymlary bakterial sellýulozadan täze material döretdiler. Ol metalyň güýjüni, plastmassanyň çeýeligini we aýnanyň durulygyny özünde birleşdirýär.
Oýlap tapyş Nature Communications žurnalynda çap edilen barlagda beýan edildi diýip, Science Daily habar berýär.
Bakterial sellýuloza ekologiýa taýdan arassa çig mal bolup, adatça, onuň nanosüýümleri mehaniki güýjüni peseldip, gurluşsyz, nah matany ýada salýan tory emele getirýär. Professor Muhammet Maksud Rahmanyň ýolbaşçylygyndaky topar bu meseläni aýlanýan bioreaktor döretmek arkaly çözdi. Onda üznüksiz iýmit akymy Komagataeibacter hansenii bakteriýalarynyň nanosüýümlerini bir tarapa gönükdirip, tertipli gurluş döreýär.
Alnan materialdan taýýarlanan plýonkalaryň berkligi 436 megapaskala çenli ýetýär. Bu adaty bakterial sellýulozadan 137 % ýokary bolup, alýumin erginleri ýa-da aýna bilen deň hasaplanýar.
Boryň nitritiniň nanogatlaklarynyň goşulmagy berkligi 553 megapaskala çenli ýokarlandyrdy. Gibrid material köp plastmassadan ýokary bolup, arassa sellýulozadan ýylylygy üç esse netijeli dargadýar. Bu ony geljekde çeýe elektronika, gaplama, dokma we ýeňil gurluşlar üçin ulanmaga mümkinçilik berýär.
Usul mehaniki uzalma ýaly çylşyrymly gaýtadan işleme zerurlygyny aradan aýyrýan üznüksiz prosese esaslanýar. Şeýle-de bolsa, alymlar tehnologiýany köpçülikleýin öndürmek üçin ulaltmagyň kynçylyklary bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar. On günlük ösdürip ýetişdiriş prosesi adaty plastmassa önümçiliginden has gymmat düşüp biler.
Barlagçylar usulyň ykdysady taýdan tygşytly bolmagynyň üstünde işlemegi dowam etdirýärler.
