2050-nji ýyla çenli antibiotiklere durnuklylyk (AMR) dünýä ykdysadyýetine ýylda 1,7 trln dollara çenli möçberde zyýan ýetirip, ölüm derejesini ep-esli ýokarlandyryp biler. Şeýle maglumatlary 122 ýurdy gurşap alan Global ösüş merkezi öňe sürýär diýip, The Guardian ýazýar.
Çaklamalara görä, uly ykdysadyýetler has güýçli zyýan çeker. ABŞ-nyň JIÖ ýitgisi ýylda 296 mlrd dollara, Hytaýyňky – 722 mlrd dollara, ÝB ýurtlarynyňky – 187 mlrd dollara ýetip biler. Beýik Britaniýada ýitgi ýylda 58,6 mlrd dollar diýlip hasaplanýar.
Baha beriş we saglyk görkezijileri institutynyň (IHME) maglumatlaryna görä, AMR sebäpli ölüm sany 60% ýokarlanyp biler. ABŞ-da antibiotiklere durnukly ýokanç keseller her ýyl 1,34 mln adamyň, Beýik Britaniýada 184 müň töweregi adamyň ölümine getirip biler. Bejergi üçin çykdajylar hem artar: ABŞ-da – ýylda 15,5 mlrd dollardan 57 mlrd dollara çenli, Beýik Britaniýada – 900 mln dollardan 3,7 mlrd dollara çenli.
Bilermenler ýagdaýyň ýaramazlaşmagyny ösýän ýurtlara berilýän goldawyň azalmagy bilen baglanyşdyrýar: ABŞ maliýeleşdirmegi 80%, Beýik Britaniýa umumy milli girdejiniň 0,5%-den 0,3%-ine çenli azaltdy. Bu AMR bilen göreşi gowşadýar we onuň hatda “uly ýedilikde” hem ýaýramagyna getirýär.
Täze antibiotikleri işläp taýýarlamak üçin maýa goýumlar artdyrylan we bejergi ösdürilen ýagdaýynda ABŞ-nyň JIÖ-si ýylda 156 mlrd dollar, Beýik Britaniýanyňky 12 mlrd dollar ýokarlanyp biler. Hünärmenler gyssagly hereketleriň – syýasy çözgütleriň, täze derman serişdeleriniň we ilata antibiotikleriň wiruslara garşy netijesizdigi barada habar bermegiň zerurdygyny belleýär.
