Alymlar ilkinji gezek Ýaponiýanyň kenaryndaky suwasty çat açan zolagynda haýal ýertitremesini hasaba aldylar. Ostindäki Tehas uniwersitetiniň barlagçylary tarapyndan geçirilen barlaglar ýertitremeleriniň sunamini emele getirýänligi bilen belli umman çat açmasynyň uzaboýuna nädip ýaýraýandygyny görkezdi.
Haýal ýertitremeler diýilýäni kem-kemden – günleriň we hepdeleriň dowamynda ösýär. Olar tektonik plitalaryň arasyndaky basyşy aýyrmaga kömek edýär, weýrançylykly heläkçiligiň howpuny azaldýar. Phys.org-daky makalada bellenilişi ýaly, olar “tektonik amortizatorlaryň” funksiýasyny ýerine ýetirýär.
Barlag çat açmanyň golaýyndaky çuň suw guýusyna oturdylan datçikleriň kömegi bilen geçirildi. Taslama ýolbaşçylyk eden professor Demian Safferiň sözlerine görä, gurallar millimetre-de ýetmeýän süýşmäni ýazga aldy.
Birinji ýazga alnan bölüm 2015-nji ýylyň güýzünde, ikinjisi 2020-nji ýylda bolup geçdi. Iki ýagdaýda-da süýşmeler deňiz düýbüniň golaýynda bolup geçdi we geologik suwuklyklaryň ýokary basyşy bilen utgaşdy. Bu haýal ýertitremeleriň ýüze çykmagynda suwuk gurşawyň möhüm roluny tassyklady.
Nankaý jaýrygy öň güýçli ýertitremeleriň we sunamileriň çeşmesi bolupdy, ýöne täze barlaglar onuň käbir bölekleriniň bufer zolaklary bolup biljekdigini görkezdi.
Alymlaryň bellemegine görä, alnan maglumatlar, ýer ýüzüniň iň işjeň seýsmiki sebiti bolan Ýuwaş ummany halkasyndaky suwasty subduksiýa zolaklarynyň özüni alyp barşyna has gowy düşünmäge kömek eder.
