Ýapon arheologlary gadymy gurallardan kanoe ýasap, daş asyrynyň adamlarynyň geçen ýoluny gaýtaladylar

  • 01.07.2025 17:52
  • 5.3k+

Ýapon we taýwan arheologlary paleolit döwrüniň adamlarynyň, takmynan, 30 müň ýyl ozal amala aşyran syýahatyna meňzeş howply deňiz syýahatyny amala aşyrdylar. Olar öz synaglaryny Science Advances žurnalynda beýan etdiler.

Tokio uniwersitetiniň professory Ýosuke Kaýfunyň ýolbaşçylygyndaky topar 7,5 metrlik gazma gaýygy (kanoe) ýasamak üçin gadymy daş gurallarynyň nusgalaryny ulandy. Barlagçylar oňa “Sugime” diýip at berdiler. Ol ýapon kedr agajynyň bitewi sütüninden ýasaldy. Mundan ozal alymlar sal gipotezasyny synagdan geçiripdiler, ýöne olar gaty haýal ýüzýärdi we berk däldi.
“Sugimede” arheologlar Taýwanyň gündogaryndan başlap, Okinawany öz içine alýan Rýukýu toparyndaky Ýonaguni adasyna çenli 225 km ýol geçdiler.

Olar 45 sagat ýüzdüler. Gatnaşyjylar diňe Günden, ýyldyzlardan, tolkunlardan we özleriniň duýgurlygyndan çelgi aldylar. Olar demir gurallary, kartalary ýa-da häzirki zaman tehnologiýalaryny ulanmadylar.

"Galyndylar we artefaktlar ýaly arheologik subutnamalar, şeýle zatlary deňziň ýuwup äkidýändigi sebäpli, doly şekili berip bilmeýär. Şonuň üçin biz 1947-nji ýylda norwegiýaly barlagçy Tur Heýerdalyň ýolbaşçylygyndaky “Kon-Tiki” ekspedisiýasyna meňzeş eksperimental arheologiýa ideýasyna ýüzlendik" – diýip, Kaifu düşündirdi.

Modelirleme gadymy usullary ulanmak bilen gurlan gäminiň dünýäniň iň güýçli akymlaryndan biri bolan Kurosio akymyny ýüzüp geçip biljekdigini, şeýle hem, syýahata Taýwanyň demirgazygyndan başlanmagy üstünlik gazanmak mümkinçiligini artdyrýandygyny görkezdi.


11.01.2026 20:28
7.4k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.1k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
12k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...

10.01.2026 19:18
2.9k+

Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy ýaşlaryň arasynda ylmy işler boýunça bäsleşik yglan etdi

Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy we Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi ýaşlaryň arasynda ylmy işler boýunça bäsleşik yglan etdi. Bäsleşigiň düzgünnamasy Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň saýtynda çap edildi...