Emeli adam derisi kosmetikanyň haýwanlardaky synagyndan ýüz öwürmäge mümkinçilik berer

  • 09.04.2025 10:33
  • 2.5k+

Halkara alymlar topary janly öýjüklerden deriniň emeli 3D modelini döretdi – ol 3D printerde çap edildi. Bu işläp taýýarlama kosmetika serişdeleriniň haýwanlarda synag edilmeginiň başgaça ýoly bolup biler.

Ýewropa Bileleşiginiň kanunlary etiki sebäplere görä kosmetika serişdeleriniň haýwanlarda tejribe synaglaryny berk çäklendirýär. Şonuň üçin hünärmenler täze çözgüt hödürleýär. Olar tarapyndan döredilen deri üç gatlakdan ybarat bolan hakyky adam derisiniň gurluşyny we funksiýalaryny doly gaýtalaýar. Munuň üçin ylmy gözlegçiler gidrogeliň esasynda ýörite düzümi – janly öýjükler bilen garylan we soňra çap edilen materialy ulandy.
Graz tehnika uniwersitetiniň (TU Graz) Himiýa we bioulgamlar tehnologiýasy institutyndan professor Karrin Stana Klaýnşekiň aýtmagyna görä, gidrogel bu prosesde esasy rol oýnap, amatly gurşawy döredýär, ol diňe bir öýjükleriň ýaşaýşa ukyplylygyny goldaman, eýsem olaryň ösmegine we köpelmegine ýardam edýär.
Şeýle-de bolsa, suwuň düzüminiň ýokarydygy sebäpli material durnuksyz bolup galýar. Şonuň üçin alymlar materialyň gurluşyny berkitmek we öýjüklere zeper ýetirmezlik üçin “sepleme” diýlip atlandyrylýan mehaniki we himiki gaýtadan işlemeleri ulanýar. Haçan-da öýjükler 2-3 hepdäniň dowamynda dokumany emele getirende, deri “ýetişdi” hasap edilýär. Diňe şondan soň ony synaglar üçin ulanmak bolýar.
Professor Klaýnşek ilkinji synaglaryň materialyň durnuklylygyny we howpsuzdygyny görkezendigini belledi.
Indiki tapgyr bu 3D modelini ulanyp, kosmetikanyň düzümindäki nanobölejikleriň täsirini barlamakdan ybarat. 


düýn 10:20
1.7k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.1k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
13k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...