Wenadaky futbol meýdançasy Gadymy Rim döwrüne degişli söweş meýdany bolup çykdy

  • 06.04.2025 22:22
  • 8.3k+

Wenadaky futbol meýdançasy Rim imperiýasy döwründe uly söweşiň geçen ýeri bolup çykdy diýip, The Independent ýazýar.

Abatlaýyş işleri wagtynda  işçiler tötänden imperator Domisianyň (b.e. 86–96-njy ýyllary) Dunaý ýörişlerine degişli 129-150 esgeriň köpçülikleýin jaýlanan mazarynyň üstünden bardylar. Wena muzeýiniň hünärmenleriniň pikirine görä, bu ýer nemes taýpalarynyň gatnaşmagynda bolup geçen gazaply söweşiň subutnamasydyr.
Gazuw-agtaryş işleriniň ýolbaşçysy Mihaela Binder Rim esgerleriniň şeýle uly mazarlygynyň ozal tapylmandygyny belleýär.


III asyra çenli rim esgerleriniň jesetleri, köplenç, ýakylypdyr, ýöne bu ýerde muňa  wagt bolmadyk bolara çemeli. Heläk bolanlaryň hemmesinde söweşde alnanlara mahsus şikesler bar. Galyndylaryň hemmesi 20-30 ýaş aralygyndaky erkeklere degişlidir. Olaryň ölümi biziň eýýamymyzyň 80-130-njy ýyllaryna degişlidir. Muny gabyrdan tapylan söweş esbaplary, tuwulgalar, hanjar we rimiň “kalig” aýakgabynyň çüýleri tassyklady.
Barlaglar dowam edýär. Şu wagta çenli ölenleriň diňe biriniň rim esgeri bolandygy anyklandy. Alymlar DNK derňewiniň beýleki söweşijileri kesgitlemäge kömek etjekdigine umyt edýärler.


şu gün 00:04
901

Ahalteke atlarynyň endamy nädip lowurdaýar? Türkmen alymlary muny öwrendi

Türkmen biotehnologlary ahalteke atlarynyň tüýüne mahsus bolan lowurdynyň esasynda ýatan biohimiki mehanizmleri anyklady we oňa barlaghana şertlerinde obýektiw baha bermegiň täze usulyny işläp taýýarlady. Bu......

30.05.2026 07:40
3.5k+

50 ýyllyk gözegçilikler ýekebara ene-atalaryň bagtlylyk we durmuşdan kanagatlanma derejesini görkezdi

Ýekebara ene-atalar ortaça durmuşdan kanagatlanma derejesiniň är-aýal jübütlerine garanyňda pesdigini, ýöne güýçli sosial goldaw bolan ýagdaýynda, olar çagasyz ýalňyz adamlar bilen deňeşdireniňde, özlerini......

29.05.2026 11:53
3.7k+

Bagyşlamak beýnini agyryly ýatlamalary "redaktirlemäge" mejbur edýär

"Bagyşlamak we unutmak" diýen meşhur jümle hakykaty görkezmeýär – bu iň bolmanda ylmy nukdaýnazardan şeýle. Amerikaly neýrobiologlaryň Emotion ylmy žurnalynda çap edilen täze barlagy kimdir birini......

29.05.2026 00:09
2.9k+

Genetikanyň reňk öwüşgini: howanyň we mesgeniň gözüň reňkine täsiri

Edil barmak yzlary ýaly, gözüň reňki hem ynsanyň özboluşlylygyny görkezýän üýtgeşik bir alamatdyr. Munuň özeni görejiň dürli reňkli perdesinde saklanýan dury himiki madda — melanin pigmentine daýanýar. Ýöne bu......