Alymlar gadymy gowak suratlarynyň döredilmeginde çagalaryň möhüm ornuny belleýärler

  • 04.04.2025 22:26
  • 4.6k+

Tel-Awiw uniwersitetiniň barlagçylary çagalaryň gadymy gaýa suratlarynyň döredilmeginde möhüm orun eýeläp biljekdigini çaklaýarlar. Alymlar munuň diňe bir öwrenmeklik bilen bagly bolman, eýsem çagalaryň gaýry dünýä bilen aragatnaşyk saklamak ukybyna bolan ynam bilen hem baglanyşyklydygyna ynanýarlar.

Arheologlar Ella Assaf, Ýafit Kedar we Ran Barkaýa tarapyndan geçirilen barlag Arts žurnalynda çap edildi, onuň esasy netijelerini Phys.org beýan edýär.
Geçelgeleriniň darlygy we kislorod ýetmezçiligi sebäpli barmasy kyn gowaklardan tapylan suratlar arheologlary şeýle netijä getirdi. Muňa garamazdan, gadymy adamlar ol ýere çagalary alyp gidipdirler.
Şeýle gaýa suratlarynyň ýaşy 40–12 müň ýyl diýlip çaklanylýar.
Alymlar suratlaryň gapdalynda 2–12 ýaş aralygyndaky çagalaryň el we aýak yzlarynyň saklanyp galandygyny bellediler. Ondan öň olaryň gatnaşmagy öwrenmek häsiýetlidir, ýagny şeýdip olara bilim we däp-dessurlar geçirilendir diýip hasaplanýardy. Emma ysraýylly barlagçylar gadymy adamlar çagalaryň gaýry  dünýäniň güýçleri bilen täsirleşip biljekdigine ynanypdyrlar diýip çaklaýarlar, olaryň göz öňüne getirişine görä, beýle mümkinçilik gowaklaryň jümmüşinde bolupdyr.
Gowaklar awçy-ýygnaýjylaryň medeniýetleriniň köpüsinde ýerasty dünýä açylýan derweze hökmünde kabul edilipdir. Çagalaryň dünýäleriň serhedinde durmak bilen, gaýry jandarlar bilen aragatnaşyk saklap biljekdigine ynanypdyrlar.


düýn 23:52
780

Barlag erkekleriň we aýallaryň beýnisinde gen işjeňliginiň nähili tapawutlanýandygyny görkezdi

Alymlar erkekleriň we aýallaryň beýni öýjüklerinde gen işjeňliginiň tapawutlydygyny ýüze çykardylar. Bu barlagyň netijeleri şizofreniýa we Alsgeýmer keseli ýaly, käbir keselleriň döremek howpunyň näme üçin......

düýn 15:38
1.4k+

Alymlar lazeriň kömegi bilen beýnidäki ynamy işjeňleşdirmegi öwrendiler

Kwinslend uniwersitetiniň alymlary beýnide oksitosin we wazopressin gormonlaryny lazeriň kömegi bilen nokatlaýyn dolandyrmagyň täze, öň görülmedik usulyny oýlap tapdylar....

düýn 12:05
3k+

Türkiýeli alymlar «akylly şpris» oýlap tapdylar

Haber7 portaly Stambuluň Ýyldyz tehniki uniwersitetiniň alymlary tarapyndan hirurgiýa operasiýalaryň howpsuzlygyny ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýän «akylly şprisiň» oýlap tapylandygyny habar berdi....

22.04.2026 16:31
1.4k+

Alymlar 700°C gyzgynlykda işlemäge ukyply çip döretdiler

Günorta Kaliforniýa uniwersitetiniň inženerleri 700 dereje gyzgynlyga çenli bökdençsiz işlemäge ukyply elektron enjamyny işläp düzdüler. Bu täsin açyş baradaky makala Science žurnalynda çap edildi....