Marsda suwuk suw gorlarynyň bardygy tassyklandy, ýöne ol 11,5-20 km çuňlukda ýatyr

  • 22.03.2025 10:45
  • 4.1k+

Ýapon alymlary Ikuo Katayama we Ýuýa Akamasu Marsyň üstki gatlagynyň aşagynda suwuk suw ätiýaçlyklarynyň bardygyny tassykladylar. Alymlar onuň 11,5 kilometrden 20 kilometre çenli çuňlukda ýerleşýändigini öňe sürýärler.

Barlag NASA-nyň InSight missiýasynyň çäginde gurlan SEIS seýsmometriniň maglumatlaryna esaslanýar. Seýsmometr Marsda üstki gatlagyň aşagyndaky prosesler sebäpli ýüze çykýan titremeleri ýazga alýar. Alymlar P- we S-tolkunlar diýlip atlandyrylýan, jynslarda dürlüçe ýaýraýan seýsmiki tolkunlaryň özüni alyp barşyny öwrendiler.
P-tolkunlar (başlangyç) has çalt hereket edýär hem-de gaty maddalardanam, suwuk maddalardanam geçýärler. S-tolkunlar (ikinji derejeli) diňe gaty materiallardan geçýär. Bu 10 kilometrden 20 kilometre çenli çuňluklarda jynslaryň häsiýetindäki düýpli üýtgeşmeleri kesgitlemäge mümkinçilik berdi.
Toplanan maglumatlar şuňa meňzeş çuňluklarda suwuň bardygyny öňe süren öňki barlaglar bilen gabat gelýär. Alymlar öýjükli jynslarda suwdan doly jaýryklaryň we boşluklaryň bolup biljekdigini bellediler.


11.01.2026 20:28
7k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 18:13
1.7k+

NASA Crew-11 ekipažyny 15-nji ýanwarda Ýere gaýtaryp getirer

NASA Crew-11 kosmos gämisiniň ekipažyny 15-nji ýanwarda Ýere gaýtaryp getirmegi meýilleşdirýär. Bu barada agentligiň metbugat gullugy X sosial media platformasynda habar berdi. Crew-11 missiýasy Halkara kosmos stansiýasynda 2-nji awgustdan bäri işleýär...

11.01.2026 13:24
1.7k+

«Habbl» teleskopy kosmosda täze görnüşli obýekti tapdy: Ýyldyzsyz «Bulut 9»

«Habbl» (Hubble) kosmos teleskopy örän geň galdyryjy astronomik obýekti — içinde ýekeje ýyldyz hem bolmadyk, diňe gazdan we garaňky maddadan ybarat bolan ägirt uly buludy ýüze çykardy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu açyş galaktikalaryň nähili emele gelýändigi baradaky ylmy garaýyşlary üýtgedip biler...

11.01.2026 13:15
2k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...