ABŞ dünýäde ilkinji 240 tonnalyk ekipažsyz ylmy gämini suwa goýberdi

  • 09.03.2025 22:10
  • 5.2k+

ABŞ-da dünýäde ilkinji 240 tonnalyk ekipažsyz (adamsyz) USX-1 Defiant gämisini hödürlendi. NOMARS maksatnamasynyň çäklerinde döredilen bu gämi ummandaky ylmy barlaglara çemeleşmäni üýtgetmegi wada berýär.

Uzynlygy 55 metr bolan gämi çylşyrymly we howply deňiz şertlerinde ylmy barlaglary ekipažsyz ýerine ýetirmek üçin niýetlenendir. Onuň gurluşygy 2025-nji ýylyň fewral aýynda tamamlandy, indi ol portda we açyk ummanda synagdan geçiriler.
NOMARS gämi gurluşygyny düýpgöter üýtgedýär. Adamlaryň bolmazlygy ony has ykjam, durnukly we hatda arzan hem edýär.
Defiant gämisi emeli aň esasynda kompýuter görşüni we hereketi dolandyryşy özüne birleşdirýän nagiwasiýa ulgamy bilen enjamlaşdyryldy. Bu gämä ugry dogry korrektirlemäge we awtomatik ýangyç guýmak ýaly çylşyrymly işleri ýerine ýetirmäge mümkinçilik berýär.

“Gäminiň nusgasy suwa üstünlikli goýberildi we tiz wagtdan deňiz synaglaryndan geçip, biziň gämileri awtonom dolandyryşa bolan çemeleşmämiziň netijeliligini tassyklar. Biziň maksadymyz – ekipažly gämiler bilen deňeşdirilende has az çykdajy bilen deňiz missiýalaryny ýerine ýetirmäge mümkinçilik berýän sürüjisiz gämileriň flotuny döretmek” – diýip, DARPA-nyň wekili aýtdy.

Deňiz robototehnika pudagynda şeýle öňegidişlik ABŞ üçin diňe bir ummany öwrenmekde däl, eýsem gorag strategiýasynda hem uly ähmiýete eýedir.


düýn 14:29
6.1k+

Alymlar 1949-njy ýylda Bermud adalarynda ýazga alnan geň sesiň syryny açdylar

Üstünden 77 ýyl geçeninden soň, Bermud adalarynda ýazgy edilen nämälim sesiň nireden çykanlygy belli boldy. Ol küýki kitiň aýdymynyň iň irki ýazgysy bolup çykdy. 1949-njy ýylyň 7-nji martynda «Atlantis» barlag gämisindäki alymlar Bermud adalarynyň kenarynda akustiki tejribeler geçirdiler...

düýn 09:10
1.6k+

Ýabany totyguşlar özara «gepleşikde» çylşyrymly sintaksis düzgünlerini ulanýarlar

Sary boýunly amazonlar (totyguşlaryň seýrek duş gelýän Amazona auropalliata görnüşi) ýabany tebigatda wokal duetlerini emele getirenlerinde çylşyrymly sintaksisi ulanýarlar. Bu barada Journal of Avian Biology neşiri habar berýär...

21.02.2026 15:50
4.4k+

Floridada kenara zyňylan girdenek kaşalotlarda bakteriýanyň nämälim görnüşleri ýüze çykaryldy

Floridanyň Atlantik uniwersitetiniň ýanyndaky Harbow-Branç okeanografiýa institutynyň hünärmenleri girdenek kaşalotlaryň organizmlerinde Helicobacter urugyna degişli, ylma ozal nämälim bolan üç sany bakteriýa genotipini tapdylar...

18.02.2026 12:14
4.5k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...