ABŞ dünýäde ilkinji 240 tonnalyk ekipažsyz ylmy gämini suwa goýberdi

  • 09.03.2025 22:10
  • 5.2k+

ABŞ-da dünýäde ilkinji 240 tonnalyk ekipažsyz (adamsyz) USX-1 Defiant gämisini hödürlendi. NOMARS maksatnamasynyň çäklerinde döredilen bu gämi ummandaky ylmy barlaglara çemeleşmäni üýtgetmegi wada berýär.

Uzynlygy 55 metr bolan gämi çylşyrymly we howply deňiz şertlerinde ylmy barlaglary ekipažsyz ýerine ýetirmek üçin niýetlenendir. Onuň gurluşygy 2025-nji ýylyň fewral aýynda tamamlandy, indi ol portda we açyk ummanda synagdan geçiriler.
NOMARS gämi gurluşygyny düýpgöter üýtgedýär. Adamlaryň bolmazlygy ony has ykjam, durnukly we hatda arzan hem edýär.
Defiant gämisi emeli aň esasynda kompýuter görşüni we hereketi dolandyryşy özüne birleşdirýän nagiwasiýa ulgamy bilen enjamlaşdyryldy. Bu gämä ugry dogry korrektirlemäge we awtomatik ýangyç guýmak ýaly çylşyrymly işleri ýerine ýetirmäge mümkinçilik berýär.

“Gäminiň nusgasy suwa üstünlikli goýberildi we tiz wagtdan deňiz synaglaryndan geçip, biziň gämileri awtonom dolandyryşa bolan çemeleşmämiziň netijeliligini tassyklar. Biziň maksadymyz – ekipažly gämiler bilen deňeşdirilende has az çykdajy bilen deňiz missiýalaryny ýerine ýetirmäge mümkinçilik berýän sürüjisiz gämileriň flotuny döretmek” – diýip, DARPA-nyň wekili aýtdy.

Deňiz robototehnika pudagynda şeýle öňegidişlik ABŞ üçin diňe bir ummany öwrenmekde däl, eýsem gorag strategiýasynda hem uly ähmiýete eýedir.


düýn 20:16
1.1k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

düýn 18:18
4.7k+

Matematik alym tas iki asyrdan bäri çözülmeze dönen deňlemäni çözdi

Russiýaly matematik Iwan Remizow differensial deňlemeler nazaryýetine degişli bolan we 190 ýyldan gowrak wagt bäri analitiki usul bilen çözüp bolmaýar diýlip hasaplanan meseläniň çözgüdini tapdy. Habarda häzirki zaman ylmynyň esasy gurallarynyň biri bolan üýtgeýän koeffisiýentli ikinji tertipli differensial deňlemeler barada gürrüň gidýär...

28.01.2026 18:38
6.1k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

28.01.2026 16:25
4.3k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...