Blue Ghost täjirçilik enjamy Aýa üstünlikli gondy we ilkinji suratlary iberdi

  • 04.03.2025 08:09
  • 3.5k+

Amerikanyň Firefly Aerospace kompaniýasyna degişli bolan Blue Ghost täjirçilik enjamy ýumşak gonuş amala aşyryp, Aýa üstünlikli gonmagy başardy. Ol eýýäm birki sagat geçensoň, Aýdan Ýeriň ilkinji suratlaryny iberdi diýip, «Reuters» neşiri habar berýär.

Blue Ghost Aýa iki hepdelik ylmy-gözleg missiýasy üçin bardy. Ol Aýyň görünýän tarapynda, Çökgünlikler Deňziniň golaýyndaky Latreýl dagynyň etegine gondy. Enjam meýilleşdirilen nokatdan bary-ýogy 100 metrlik tapawut bilen, takyk gonuş amala aşyrdy.
Şeýlelikde, Ostin şäherinde (ABŞ) ýerleşýän Firefly Aerospace kompaniýasy Aýyň üstüne enjam gonduran dünýädäki ikinji hususy kompaniýa boldy. Emma kompaniýanyň bellemegine görä, bu enjam «doly üstünlikli» ýumşak gonuş amala aşyran ilkinji hususy enjamdyr. Sebäbi, 2024-nji ýylda ABŞ-nyň Intuitive Machines kompaniýasyna degişli Nova-C («Odisseý») moduly hem Aýa gonupdy, emma ol gapdala agdarylyp, özüne zeper ýetirip we Aýda bir gijäni başdan geçirip bilmän, işlemegini bes edipdi. Şeýle-de bolsa, ol «baky uka gitmezden ozal» birnäçe ylmy synaglary geçirip, Ýere surat ibermegi başarypdy.
Blue Ghost enjamynyň Aýa gonuşy göni ýaýlymda görkezilmedi, sebäbi kompaniýa maglumatlaryň (telemetriýanyň) iberilmegini ileri tutdy. Enjamyň päsgelçiliklerden gaça durmagyny üpjün edýän ulgamy, uly gaýalardan we beýleki howplardan gaça durmaga ýardam berdi.

«NASA bu sebitiň howpsuz bolmagyna garaşýardy, emma bu howp düýbünden ýokdur diýen manyny bermeýär. Biz olary üstünlikli ýeňip geçdik we asuda gonmagy başardyk» — diýip, Firefly programmasynyň ýolbaşçysy Reý Allenswort aýtdy.

Blue Ghost tarapyndan Ýere iberilen suratlaryň birinde, uzakdaky Ýer açyk gök reňkli nokat ýaly görünýär.

«Şu suratda biziň hemmämiz bar» — diýip, missiýanyň bir agzasy belläp geçdi.

Blue Ghost on sany ylmy enjam bilen üpjün edilen. Missiýanyň soňky tapgyry 14-nji martda bolar. Şol gün enjam Aýyň doly tutulmagyny bellige alar, şol pursatda bolsa Aý elhenç gyzyl reňkde bolar.
Mundan ozal, Aýyň üstüne üstünlikli ýumşak gonuş amala aşyrmagy diňe bäş ýurt – ABŞ, SSSR, Hytaý, Hindistan we Ýaponiýa başarypdy.

«Aýyň üstüne nämedir bir zady gondurmak örän çylşyrymly tehniki üstünlikdir» — diýip, NASA-nyň wekili Joel Kerns suratlaryň tanyşdyrylyş dabarasynda aýtdy.


düýn 18:38
3.6k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

düýn 16:25
3k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...

düýn 14:31
1.6k+

Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär. Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler...

26.01.2026 22:13
3.5k+

Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär...